Premia to jeden ze składników wynagrodzenia, jakie etatowiec otrzymuje za swoją pracę. Występuje obok wynagrodzenia zasadniczego i je uzupełnia.
Gdzie odmienność
Tym, co odróżnia ten dodatek od pozostałych składników wynagrodzenia, jest jego niestały charakter, zmienna wysokość oraz obowiązek spełnienia go przez pracodawcę, gdy pracownik osiągnie z góry określone warunki. Z kolei nagroda jest elementem wynagrodzenia o charakterze uznaniowym, a nie roszczeniowym jak premia i zależy w całości od decyzji pracodawcy. Po stronie pracownika prawo do żądania wypłaty nagrody powstaje dopiero z chwilą przyznania mu jej przez firmę.
Jeżeli zatem w umowie o pracę lub regulaminie premiowania (wynagradzania) są jasno określone kryteria przyznania premii, pracownik ma do niej prawo, gdy wykaże, że spełnił te warunki. Jeżeli w angażu lub regulaminie jedynie ogólnie stwierdzono, że etatowiec ma prawo do wynagrodzenia zależnego np. od wyników przedsiębiorstwa i ogólnej oceny jego pracy, należy uznać, że jest to prawo do nagrody. Nie ma tu jasno wskazanych kryteriów przyznania takiego świadczenia.
Kryteria przydziału
Pracodawcy często mają trudności w rozróżnieniu nagród i premii. Nierzadko świadczenia nagrodowe określają jako premie. Ustaleniem różnicy między tym świadczeniami wielokrotnie zajmował się Sąd Najwyższy, a orzecznictwo w tym zakresie jest bogate >patrz ramka. Z analizy orzeczeń SN można ustalić podstawowe kryteria rozróżnienia tych często bardzo podobnych do siebie świadczeń:
Podstawową zatem odmiennością jest uznaniowość nagrody oraz gwarantowany charakter premii, a terminologia nie ma tu rozstrzygającego znaczenia. Tym samym aby stwierdzić, czy pracownik ma prawo do danego świadczenia, istotne jest, jak brzmią reguły ustalające zasady przyznawania dodatkowych elementów wynagrodzenia.
