- złożył oświadczenie o wynagrodzeniu dłużnika w sposób niezgodny z prawdą,
- pracodawca wypłacił zajętą część poborów dłużnikowi.
Kosztowna recydywa
Trzeba pamiętać, że nieskory do współpracy z komornikiem szef, nawet gdy zostanie ukarany grzywną, nie wykpi się od obowiązku współdziałania z egzekutorem. Jeśli nadal będzie zwlekał z przekazaniem informacji i ponownie nie poda komornikowi interesujących go danych w określonym przez niego terminie, ten kolejny raz nałoży na opornego 2000 zł grzywny.
Pieniądze te będzie musiała uiścić konkretna osoba – sam pracodawca, jeśli jest nim osoba fizyczna. W spółkach kapitałowych ta kara zostanie wlepiona pracownikowi odpowiedzialnemu za płace lub finanse. Jeśli w firmie nie ma wyznaczonej takiej osoby lub nie można jej ustalić, sankcja spadnie na tę uprawnioną do reprezentowania pracodawcy. W zakładzie, który jest spółką cywilną, grzywnie podlega którykolwiek ze wspólników.
Zbieg egzekucji
W razie skierowania jednocześnie egzekucji cywilnej i administracyjnej do tego samego wynagrodzenia organ wyznaczony przez sąd prowadzi łącznie, w trybie dla siebie właściwym, obie egzekucje z wynagrodzenia za pracę, do którego nastąpił zbieg (zmiana do art. 773 § 1 k.p.c.).
Od 3 maja br. obowiązuje zasada, że postanowienie rozstrzygające zbieg egzekucji cywilnej i administracyjnej do wynagrodzenia za pracę, wskazujące organ właściwy do dalszego prowadzenia obu postępowań, może też wydać referendarz sądowy. Na jego postanowienie w tej sprawie stronom i komornikowi przysługuje skarga, a na postanowienie sądu – zażalenie.
Według zmienionych przepisów, gdy w tym trybie do łącznej realizacji egzekucji z wynagrodzenia zostanie wskazany administracyjny organ egzekucyjny (np. dyrektor oddziału ZUS, naczelnik urzędu skarbowego, gmina), komornik musi wykazać swoją dotychczasową działalność w sprawie przed przekazaniem akt. Ma zatem:
- rozliczyć koszty egzekucji,
- zwrócić wierzycielowi pozostałości niewykorzystanej zaliczki,
- odnotować na tytule wykonawczym wysokość dotychczasowych kosztów egzekucyjnych oraz zakres, w jakim roszczenie wierzyciela zostało zaspokojone.
Od 3 maja br. obowiązuje też dodany nowy art. 773
2
k.p.c. Wskazuje on sposób, jak wybrnąć ze szczególnego zbiegu egzekucji cywilnej i administracyjnej, gdy:
- komornik na podstawie jednego tytułu wykonawczego prowadzi egzekucję z dwóch lub więcej składników majątku pracownika dłużnika, a zbieg dotyczy tylko jednego z nich (np. wynagrodzenia za pracę) i
- jednocześnie łączna egzekucja do tego wynagrodzenia została przekazana administracyjnemu organowi egzekucyjnemu.
Sąd bądź referendarz sądowy wydają wtedy dalszy tytuł wykonawczy dla administracyjnego organu egzekucyjnego.
Gdy angaż się kończy...
Zajęcie wynagrodzenia za pracę obowiązuje nadal, nawet gdy po zajęciu płacy z dłużnikiem nawiązano nowy stosunek pracy lub zlecenia, a także gdy zakład przeszedł na inną osobę. Dlatego gdy zakończy się angaż z pracownikiem dłużnikiem, szef w wydawanym mu świadectwie pracy musi podać informację o zajęciu należności. Wzmianka ta powinna zawierać:
- oznaczenie komornika, który zajął należność,
- numer sprawy egzekucyjnej,
- wysokość potrąconych już kwot.
Dodatkowo dotychczasowy pracodawca – jeżeli nowy szef dłużnika jest mu znany – musi przesłać mu także zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadomić o tym zarówno egzekutora, jak i byłego podwładnego. Dokumenty potwierdzające dokonanie tych czynności umieszcza się w aktach osobowych pracownika w ich części C.
...lub pojawia się nowy etat
Przesłanie zawiadomienia komornika ma skutki zajęcia należności dłużnika u nowego pracodawcy od chwili dojścia do niego tego pisma. Ten szef, któremu pracownik przedstawił świadectwo pracy z informacją o zajęciu należności, zawiadamia o zatrudnieniu pracownika:
- pracodawcę, który wydał świadectwo,
- wskazanego w świadectwie komornika (prowadzącego postępowanie egzekucyjne).
Sam dłużnik też musi uważać, bo i jego może spotkać 2000 zł grzywny, gdy nie powiadomi komornika o zmianie pracodawcy. O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniedbania należy pouczyć dłużnika przy zawiadomieniu go o zajęciu wynagrodzenia za pracę.
Ile utną z poborów
Przekazując komornikowi informację o tym, w jakiej kwocie pracodawca będzie przekazywał zajęte wynagrodzenie, trzeba uwzględniać te przepisy kodeksu pracy, które określają zarówno granice potrąceń, jak i kwoty wolne od obciążenia.
Z regulacji tych wynika, że potrąceń wolno dokonać w następujących granicach:
- do 3/5 wynagrodzenia przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych,
- do 1/2 wynagrodzenia przy egzekucji innych należności.
Przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego według odrębnych przepisów, przysługującego zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Jeżeli zatem potrącenie podwładnemu połowy wynagrodzenia spowodowałoby, że kwota do wypłaty byłaby niższa niż minimalne wynagrodzenie netto, szef musi pozostawić do wypłaty dłużnikowi taką kwotę.
Nie ma natomiast żadnych kwot wolnych od potrąceń przy ujęciu sum dochodzonych z tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych. Oznacza to, że w każdym wypadku szef ma prawo potrącić pracownikowi do 3/5 wynagrodzenia (tj. nawet gdyby do wypłaty pozostała mu niewielka część, znacznie poniżej minimalnego wynagrodzenia netto).
Jeżeli firma zatrudnia pracownika na część etatu, to podane kwoty wolne zmniejsza proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
Michał Trzebiński radca prawny specjalizujący się w prawie pracy
Komentuje Michał Trzebiński, radca prawny specjalizujący się w prawie pracy
Dla pracodawcy, który nie zechce współpracować z organem prowadzącym egzekucję może skończyć się to własną odpowiedzialnością wobec wierzyciela, który poniósł z tego tytułu szkodę.
Jeżeli z powodu nierespektowania postanowień o zajęciu wynagrodzenia nastąpi umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności, to wierzyciel może wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko pracodawcy, który nie wykonał należących do niego obowiązków związanych z egzekucją.
Dlatego też warto skrupulatnie przestrzegać egzekucyjnych obowiązków i na bieżąco się z nich wywiązywać.
