Nota księgowa to niepełny dowód

Dominik Stojek - starszy menedżer w Dziale Podatków Bezpośrednich Deloitte – Zespół Doradztwa dla Sektora Nieruchomości

Organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W omawianej sprawie podatnik nie przedstawił na żądanie organu dokumentów potwierdzających związek przyczynowo-skutkowy między poniesionymi kosztami i przychodami na etapie rozpatrywania sprawy przez izbę skarbową i dołączył je dopiero składając skargę do WSA.

Kwestia tzw. ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym powoduje rozbieżności w orzecznictwie. Prezentowane są poglądy, w myśl których to organ rozstrzygający powinien zdobyć niezbędną wiedzę o wszystkich faktach mających istotne znaczenie w sprawie. Tak więc to na nim spoczywa obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego. Nie można przerzucić go na podatnika, jeżeli nie wynika to z konkretnych przepisów podatkowych (I SA/Łd 123/96 oraz I SA/Po 1459/96). Część orzecznictwa opowiada się jednak za ograniczeniem ciężaru dowodu spoczywającego na organie, argumentując, że nie można nakładać na niego nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających stan sprawy (III SA 5688/1998), a okoliczność, że to na organie, a nie na stronie spoczywa ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że strona powinna pozostawać bierna i nie uzasadniać swych racji (I FSK 197/2006).

Działanie podatnika nie było właściwe. Skoro dysponował odpowiednimi dokumentami, powinien był je przedstawić po wezwaniu do ich przedłożenia przez izbę skarbową, a nie ograniczyć się wyłącznie do przetłumaczenia noty. Nieudostępnienie dokumentu nie leżało bowiem w jego interesie i skutkowało niezaliczeniem wydatku do kosztów podatkowych. Postępowanie dowodowe organu nie powinno jednak – co do zasady – ograniczać się do wezwania podatnika do przedłożenia dokumentów z zachowaniem bierności w kwestii ustalania stanu faktycznego (III SA/Wa 3575/2006). Organ powinien sam aktywnie dociekać stanu faktycznego, niezależnie od postawy podatnika.