Natomiast stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT (art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT) jedynie objęcie nowych akcji lub udziałów w spółce kapitałowej w zamian za aport rzeczowy pociąga za sobą powstanie obowiązku podatkowego.
[srodtytul]Fiskus potwierdza[/srodtytul]
Interpretację taką potwierdzają również organy podatkowe.
Przykładowo wskazać można pismo [b]Izby Skarbowej w Krakowie z 26 listopada 2004 r. (PD-1/005/2-410/04/WK)[/b], w którym czytamy: „art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy określa, że przychodem dla wspólnika wnoszącego do spółki wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część jest wartość nominalna obejmowanych udziałów (akcji). (…) Wobec powyższego, opierając się przede wszystkim na literalnej wykładni przepisów prawa oraz opiniach prawnych przedstawicieli doktryny, w tym konkretnym przypadku należałoby uznać, że podwyższenie wartości posiadanego udziału nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym”.
Analogiczne stanowisko zajął również [b]Urząd Skarbowy w Pruszkowie w piśmie z 29 stycznia 2007 r. (1421/BF/415-90/GJ/06)[/b].
[srodtytul]NIERÓWNE UDZIAŁY TO SPOSÓB NA OSZCZĘDNOŚCI W SPÓŁCE Z O.O.[/srodtytul]
[b]Czy da się oszczędzić na podatku, nawet jeśli nie wszyscy wspólnicy zdecydują się na dokapitalizowanie spółki z o.o.? Tak, wystarczy odpowiedni zapis w umowie, że wartość nominalna jej udziałów może być zróżnicowana[/b]
W wypadku podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z o.o. można uniknąć konieczności zapłaty podatku dochodowego od wartości nominalnej obejmowanych udziałów w zamian za wkład nie-pieniężny inny niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, nawet w sytuacji gdy tylko jeden lub niektórzy ze wspólników biorą udział w tym podwyższeniu, co powoduje zmianę proporcji uczestnictwa wszystkich wspólników w spółce.
Wymaga to jednak podziału kapitału zakładowego na mniej w Polsce popularny rodzaj udziałów, a mianowicie takie, których wartość nominalna w tej samej spółce może być różna.
[srodtytul]Różna wartość nominalna[/srodtytul]
Stosownie do art. 152 k.s.h. kapitał zakładowy spółki z o.o. dzieli się na udziały o równej albo nierównej wartości nominalnej. Udziały o nierównej wartości nominalnej charakteryzują się tym, że są podzielne, to znaczy, że przedmiotem obrotu może być cały udział lub jego część, która po zbyciu staje się odrębnym udziałem innej osoby, a gdy nabywcą części lub całości takiego udziału jest inny wspólnik, wówczas następuje odpowiedni przyrost jego udziału, gdyż w takiej spółce z o.o. wspólnik może mieć tylko jeden udział (por. np. M. Rodzynkiewicz, „Kodeks spółek handlowych. Komentarz”, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 233 – 234).
Jak więc widać, jest to nieco inny mechanizm funkcjonowania spółki z o.o., ale w praktyce niczym on się nie różni od powszechnie występującego modelu udziałów niepodzielnych.
[srodtytul]Konieczny zapis w umowie[/srodtytul]
Oczywiście aby kapitał zakładowy w spółce z o.o. dzielił się na udziały o nierównej wartości nominalnej, należy to przewidzieć w umowie spółki, a kiedy spółka już trwa, konieczna będzie zmiana takiej umowy. Należy także pamiętać, że udziały o nierównej wartości nominalnej, pomimo swej nazwy, nie muszą być takie cały czas. Regulacja taka oznacza bowiem, że udziały te mogą być nierówne.
[ramka][b]Przykład[/b]
W spółce z o.o. jest dwóch wspólników. Jeden z nich posiada udział w jej kapitale zakładowym o wartości 15 tys. zł, drugi – udział o wartości 5 tys. zł. Wartość kapitału zakładowego tej spółki wynosi więc 20 tys. zł (co od 1 stycznia 2009 r., z uwagi na nowelizację art. 154 § 1 k.s.h., jest już możliwe). Na zgromadzeniu wspólników postanowiono zmienić umowę spółki i podwyższyć jej kapitał zakładowy o 10 tys. zł.
Wspólnikiem, który miałby pokryć ten kapitał, jest ten, którego dotychczasowy udział w spółce ma wartość 5 tys. zł. Wspólnik ów, jako pokrycie podwyższonego kapitału ma wnieść aportem urządzenie o wartości 10 tys. zł, którego jest właścicielem. Spółka w takim wypadku może podwyższyć swój kapitał zakładowy w jeden tylko sposób, mianowicie podwyższając udział wspólnika wnoszącego aport o 10 tys. zł, co razem dałoby mu udział o wartości nominalnej 15 tys. zł, a cały kapitał zakładowy spółki wzrósłby do zamierzonej kwoty 30 tys. zł.[/ramka]
Takie podwyższenie kapitału zakładowego, które następuje przez wniesienie aportu rzeczowego innego niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część wyłącznie przez jednego wspólnika, również nie będzie pociągało za sobą obowiązku zapłaty podatku dochodowego, albowiem nie następuje objęcie nowego udziału, tylko podwyższenie wartości nominalnej udziału już istniejącego, a co za tym idzie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT i art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT nie znajdą w tym wypadku zastosowania.
[ramka][b]Podatek od dochodu, więc uwzględniamy koszty[/b]
Opodatkowanie wartości nominalnej udziałów lub akcji obejmowanych w spółkach kapitałowych w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część nie zawsze jest nadmierną uciążliwością dla wspólników, bowiem podatek jest w tym wypadku płacony od dochodu, czyli przychód ustalany zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT i art. 17 ust. 1 pkt ustawy o PIT pomniejsza się o koszty jego uzyskania. I tak, stosownie do art. 15 ust. 1j ustawy o CIT (w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych analogiczne rozwiązanie przewiduje art. 22 ust. 1e ustawy o PIT), w przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część – na dzień objęcia tych udziałów (akcji), wkładów – ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT (lub art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT) w wysokości:
1) wartości początkowej przedmiotu wkładu, zaktualizowanej zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszonej o dokonaną przed wniesieniem tego wkładu sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne,
2) wartości:
a) nominalnej wnoszonych w formie wkładu niepieniężnego udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, w przypadku gdy zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,
b) określonej zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT (chodzi o wydatki poniesione na ich nabycie), w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, nie zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny,
c) określonej zgodnie z art. 15 ust. 1k ustawy o CIT, w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części – jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni,
3) faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na nabycie innych niż wymienione w pkt 1 i 2 (powyżej) składników majątku podatnika – jeżeli przedmiotem wkładu są te inne składniki.
Może się więc okazać, że obciążenie podatkowe będzie w takich wypadkach bardzo niewielkie, aczkolwiek raczej zawsze wystąpi. Gdyby jednak kwota zobowiązania podatkowego miała być spora, warto rozważyć, o ile jest to możliwe, alternatywne sposoby przeprowadzenia procedury podwyższenia kapitału zakładowego, pozwalające mimo wszystko na podatku sporo zaoszczędzić.[/ramka]
[i]Autor jest aplikantem radcowskim w Kancelarii Radcy Prawnego Marka Płonki w Bielsku-Białej[/i]
