Pierwsze z nich nakazuje za wartość początkową przyjmować cenę nabycia ustalaną na podstawie dowodu zakupu (faktury). Nawet gdy nabywca faktury już nie ma, to zważywszy na obowiązek przechowywania dowodów księgowych, nie powinno być problemu z uzyskaniem jej duplikatu od sprzedawcy. Ceną nabycia jest kwota należna sprzedawcy powiększona o koszty naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania oraz pomniejszona o podatek VAT (z wyjątkiem przypadków wymienionych w ustawie o VAT, gdy podatek ten zwiększa wartość początkową).
Jeśli określona przez podatnika wartość początkowa odbiega od cen rynkowych, organy podatkowe mogą same ją ustalić
Stanowisko drugie dotyczy sytuacji, gdy z obiektywnych powodów nie można ustalić ceny nabycia albo jest ona nieadekwatna do wartości rynkowej wprowadzanego do majątku firmy środka trwałego. W takich okolicznościach wartość początkową należy ustalić zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o PIT, czyli przyjmując cenę rynkową tego samego rodzaju pojazdu z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji środków trwałych z uwzględnieniem stanu i stopnia zużycia.
Moim zdaniem oba wspominane sposoby ustalania wartości początkowej są niewłaściwe.
Metoda wynikająca z art. 22g ust. 8 ustawy o PIT przewidziana jest dla podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej, którzy chcą używać w niej wcześniej nabytych maszyn lub urządzeń. Przyjęcie tej metody do rozwiązywania opisanego problemu jest racjonalne, lecz stanowi, niestety, naciąganie prawa. Nieprawidłowe jest również wykorzystanie starej faktury zakupowej. Ustawa o PIT wyraźnie rozróżnia majątek prywatny od majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przykładowo sprzedaż samochodu prywatnego jest co do zasady przychodem z odpłatnego zbycia (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT), a samochodu firmowego – przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3). Ta sama osoba fizyczna może więc występować w rozliczeniach podatkowych jako przedsiębiorca i nieprzedsiębiorca. Prywatny zakup samochodu dokumentowany fakturą to transakcja dokonana przez nieprzedsiębiorcę. Ta faktura jest innym dokumentem niż ten, którego zażądałby przedsiębiorca. Nie musi być na niej jego NIP, nie ma fantazyjnej nazwy firmy ani jej adresu, jest imię i nazwisko nabywcy i jego adres domowy.
Przeniesienie samochodu z majątku prywatnego do firmowego odbywa się poprzez wpisanie go do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, której obowiązek prowadzenia wynika z ustawy o PIT. Podatnik powinien też sporządzić oświadczenie dokumentujące sam fakt przeniesienia, jak też zawierające podstawowe dane techniczne pojazdu.
