Wygranie publicznego przetargu nie oznacza, że zwycięska firma będzie samodzielnie realizować zamówienie. Ma ona prawo skorzystać z pomocy podwykonawców. W tym celu musi jednak zawrzeć z nimi umowę o podwykonawstwo (zgodnie art. 2 pkt 9b prawa zamówień publicznych – odpłatną, na piśmie i wskazującą jej przedmiot). Co ważne, usługi, dostawy lub roboty budowlane stanowiące przedmiot umowy o podwykonawstwo muszą być częścią zamówienia publicznego.
Zakres umowy
Jak wskazał Urząd Zamówień Publicznych w opinii prawnej z 20 stycznia 2014 r. w sprawie przepisów o podwykonawstwie obowiązujących od 24 grudnia 2013 r. – w praktyce częścią zamówienia na usługi, dostawy oraz roboty budowlane jest wyodrębniony fragment wykonywanych usług, dostaw lub robót, rozumiany jako część zakresu zamawianego świadczenia. Przedmiotem umowy o podwykonawstwo może być również realizacja świadczenia wchodzącego w skład opisu przedmiotu zamówienia, a także realizacja takiego świadczenia, które służy wykonaniu przedmiotu zamówienia. Przykładem będzie choćby dostawa materiałów służących wykonaniu robót budowlanych ujętych w opisie przedmiotu zamówienia.
Nie będą natomiast objęte zakresem umowy o podwykonawstwo takie usługi, dostawy lub roboty budowlane, które wprawdzie są powiązane z przedmiotem zamówienia, ale nie będą służyły jego realizacji. Przykładem są choćby usługi ubezpieczeniowe lub prawnicze.
Roszczenia wykonawców
Zgodnie z obowiązującymi od 24 grudnia 2013 r. przepisami prawa zamówień publicznych wykonawca ma prawo do zawarcia umowy z podwykonawcą bez względu na rodzaj zamówienia publicznego. Jeżeli jednak przedmiotem zamówienia są roboty budowlane, krąg podmiotów realizujących roboty może być dużo szerszy. W tym bowiem przypadku umowa o podwykonawstwo może być zawarta nie tylko pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą, ale także pomiędzy podwykonawcą a innym podmiotem – dalszym podwykonawcą.
Co ważne, zgodnie z nowymi przepisami, jeżeli główny wykonawca przestanie regulować swoje zobowiązania zarówno względem podwykonawców, jak i dalszych podwykonawców, wszyscy oni mogą wystąpić ze swoimi roszczeniami bezpośrednio do zamawiającego. Taka ochrona prawna przysługuje zatem nie tylko podwykonawcom robót budowlanych – jak ma to miejsce na gruncie kodeksu cywilnego, ale także podwykonawców dostaw i usług biorących udział w realizacji zamówienia publicznego oraz dalszych podwykonawców.
