PIT/CIT/VAT: Do kosztów strata razem z VAT

Problemem jest zaś różnica znaczeniowa pojęć: wierzytelność i przychód należny. W ocenie NSA wykładnia gramatyczna przepisów nie prowadzi do jasnych wniosków. Dlatego należy sięgnąć do wykładni systemowej i celowościowej.

Jak podkreślił poszerzony skład NSA, VAT ze swej natury jest daniną neutralną dla podatnika. Jego koszt obciąża ostatecznego konsumenta. Straty, do których odnosi się uchwała, obejmują nie tylko wierzytelność, ale także VAT, który w tej sytuacji ma obowiązek odprowadzić sam podatnik.

Zdaniem NSA stratę należy oceniać w kontekście wierzytelności, a nie przychodu należnego. W związku z tym przy rozliczaniu w koszty powinna ona obejmować także należności z tytułu VAT. Sąd nie miał wątpliwości, że inna interpretacja prowadziłaby do naruszenia zasady neutralności VAT. Powodowałaby także błędne ustalenie podstawy opodatkowania w PIT i CIT. Ponadto stanowiłaby istotne ograniczenie prawa do kosztów uzyskania przychodów. Nie bez znaczenia zdaniem NSA jest też aspekt funkcjonalny, tj. specyfika obrotu. W tym przypadku cena zbycia wierzytelności obejmuje wszystkie elementy, także VAT.

Uchwała w sprawie strat ma charakter abstrakcyjny. Jest odpowiedzią na wniosek prezesa NSA. Uchwała abstrakcyjna – w przeciwieństwie do indywidualnej – nie dotyczy konkretnej sprawy. Jej głównym celem jest wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Uchwała jest prawomocna.