Ochroniarze pracują po 12 godzin na dobę, zwykle od 18 do 6 rano. Płacę im wynagrodzenie zasadnicze, ale domagają się dodatków za wydłużoną pracę. Słusznie? Czy mogę wydłużyć okres rozliczeniowy do trzech miesięcy?
– pyta czytelnik DF.
Stosując równoważne systemy czasu pracy, możemy wydłużyć pracę maksymalnie do 12, 16 albo nawet 24 godzin na dobę. Pozwalają na to art. 135, 136 i 137 kodeksu pracy. Wydłużenie wymiaru do 12 godzin musi jednak uzasadniać rodzaj pracy lub jej organizacja. Pracują w ten sposób m.in. zatrudnieni w hotelach czy gastronomii. Nie mają oni bowiem rytmicznej pracy, a poza tym do jej spiętrzenia dochodzi tylko w określonych sytuacjach. Czytelnik pisze, że przez 12 godzin na dobę pracują ochroniarze. Ta grupa zawodowa podlega jednak odrębnym zasadom, określonym w art. 137 kodeksu. Przepis ten zawiera zamknięty katalog osób, którym wolno wydłużyć dobowy wymiar czasu pracy do 24 godzin. Chodzi o pracowników ochrony i mienia, straży pożarnej i zakładowych służb ratowniczych.
Zatrudnionemu, który pracuje 12 godzin na dobę, trzeba skrócić czas pracy w innym dniu lub dniach tygodnia. W sumie chodzi o to, aby notoryczne planowanie pracy ponad osiem godzin dziennie nie spowodowało naruszenia wymiaru czasu pracy ustalonego na dany okres rozliczeniowy oraz dobowych i tygodniowych odpoczynków. Jeżeli w poniedziałek ktoś pracował 12 godzin, to we wtorek powinien cztery albo dostać wolne.
Dodatkowe cztery godziny pracy (wymiar wydłużony do 12 godzin na dobę) nie mają charakteru pracy nadliczbowej. Ta w tej sytuacji może przypadać tylko na 13 godzinę pracy (24 godziny – 12 godzin normalnej pracy – 11 godzin odpoczynku = 1 nadgodzina). Wyznaczenie więcej nadgodzin przy takiej organizacji pracy naruszyło dobowy odpoczynek. Jeśli chodzi o zapłatę za tę nadgodzinę, to zatrudnionemu przysługuje poza normalnym wynagrodzeniem 50- albo 100-proc. dodatek, gdy przypada ona na porę nocną. W porze nocnej pracują właśnie zatrudniani przez czytelnika ochroniarze. Mimo że nie są to nadgodziny, to dodatkowo za każdą godzinę w porze nocnej trzeba im wypłacić 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przykładowo w lutym dodatki te wynoszą 1,34 zł, a w marcu 1,41 zł. Przypominam, że zgodnie z art. 151