W toku prowadzonej przez właściwy organ kontroli podatkowej na kontrolowanym spoczywają szczególne obowiązki >patrz tabela.
Tłumaczenie
Obowiązek przedstawienia tłumaczenia na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji dotyczącej spraw będących przedmiotem kontroli może wydawać się uciążliwy dla podmiotów zagranicznych bądź prowadzących działalność o charakterze międzynarodowym. Jednak znajduje on podstawę nie tylko w przepisach ordynacji podatkowej, ale także w art. 4 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 43, poz. 224 ze zm.) oraz w art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy ordynacji podatkowej nie przewidują, aby tłumaczenie musiało być zrobione przez tłumacza przysięgłego. Jednak w wyroku z 13 października 2010 r. (I SA/Gd 473/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że: „Dla celów podatkowych treść dokumentu sporządzona w języku obcym winna być wiarygodnie przetłumaczona na język polski (potwierdzona przez tłumacza przysięgłego)".
Czym się różnią
Wskazane jako obowiązek kontrolowanego składanie wyjaśnień to zupełnie inny niż przesłuchanie (art. 286 § 1 pkt 9 o.p.) środek umożliwiający uzyskiwanie informacji od kontrolowanego. Przesłuchanie kontrolowanego może się bowiem odbyć jedynie po wyrażeniu przez niego zgody na zastosowanie tej instytucji (art. 199 o.p.). Taka zgoda nie jest wymagana w przypadku żądania przez organ złożenia przez kontrolowanego wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli. Co więcej, w przypadku bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień organ może nałożyć na kontrolowanego karę porządkową. Wyjaśnienia mogą zatem zostać odebrane pod swojego rodzaju potocznie rozumianym przymusem, podczas gdy na przesłuchanie kontrolowany musiałby wyrazić zgodę.
Niemniej, jak wskazuje doktryna, dowody zgromadzone podczas wyjaśnień mają nieco mniejszą wagę niż dowód z przesłuchania. Zgodnie bowiem z art. 196 § 3 o.p. przed odebraniem zeznania organ podatkowy poucza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz uprzedza o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Brak możliwości zastosowania sankcji odpowiedzialności karnej w związku ze składanymi wyjaśnieniami powoduje, że są one traktowane jako środek, który może stanowić podstawę do ustalenia procesowo istotnych okoliczności, jednak nie może sam tworzyć podstawy rozstrzygnięcia organu podatkowego co do istoty sprawy (P. Pietrasz, Wyjaśnienia strony a przesłuchanie strony w procedurze podatkowej, Monitor Podatkowy 2005, nr 5, s. 24, za: J. Brolik, „Ordynacja podatkowa...").
Joanna Zawiejska-Rataj
