Wariant 1. Indywidualny rozkład czasu pracy
Skorzystanie z indywidualnego rozkładu nie zależy od decyzji pracodawcy. Musi je poprzedzać wniosek pracownika, w którym proponuje on modyfikację rozkładu w zakresie systemu, jakim jest objęty (art. 142 k.p.). Jeśli pracodawca chce zmienić system czasu pracy, powinien zmodyfikować określający go akt (regulamin pracy, obwieszczenie). Wyjątkowo zmiana systemu może nastąpić na wniosek pracownika na podstawie art. 143 i 144 k.p. i przejścia na skrócony tydzień pracy czy system weekendowy.
Podwładny nie musi uzasadniać wniosku o zastosowanie indywidualnego rozkładu, ale dobrze, gdy to zrobi (np. wskaże konieczność codziennego odbierania dziecka z przedszkola). Wniosek pracownika należy dołączyć do części B jego akt osobowych (§ 6 ust. 2 pkt 2 lit. j rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika, DzU nr 62, poz. 286 ze zm.).
Pracodawca nie musi pozytywnie rozpatrzyć pisma etatowca. Ponadto nie może się dać zgody, gdyby powodowałoby to naruszenie przepisów ochronnych w zakresie czasu pracy, np. prawa do odpoczynku. Gdy zaakceptuje prośbę podwładnego i ustali indywidualny rozkład, nie ma potrzeby jego zamieszczania w regulaminie pracy czy w obwieszczeniu. Nie sporządza też dla pracownika rozkładu czasu pracy (art. 129 § 4 k.p.).
Indywidualny rozkład różni się od funkcjonującego w całym zakładzie albo w grupie pracowników, do której należy wnioskodawca. Odmienności mogą dotyczyć podstawowych elementów rozkładu, np. ustalenia dni pracy oraz wolnych od niej albo szczegółów dotyczących czasu pracy w poszczególnych dniach, np. godzin rozpoczynania i kończenia pracy, innych terminów przerw w pracy czy liczby godzin pracy w poszczególnych dniach (dla zatrudnionych w systemie równoważnym). Te odmienności pracownik powinien zaproponować we wniosku.
Ten rozkład czasu pracy można wprowadzić bezterminowo lub na określony czas. Podwładny ma prawo określić we wniosku termin, od którego taki rozkład miałby obowiązywać. Wolno mu także zaproponować czas obowiązywania rozkładu. Propozycje te następnie uzgadnia z pracodawcą. To pracodawca decyduje też o powrocie pracownika do rozkładu czasu pracy, którym był objęty przed ustaleniem rozkładu indywidualnego, choć etatowiec może złożyć w tej sprawie wniosek. Dopuszczalne jest także zawarcie porozumienia określającego zasady rezygnacji z indywidualnego systemu czasu pracy.
