Czy na nadgodziny trzeba się zawsze zgodzić

Jest dopuszczalna tylko w dwóch przypadkach. Po pierwsze, w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.

Po drugie, ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy. Tylko te okoliczności uzasadniają zatrudnianie w godzinach nadliczbowych. Pracodawca nie ma prawa powierzyć pracownikowi wykonywania pracy nadliczbowej w innych sytuacjach.

W pytaniu chodzi zapewne o szczególne potrzeby pracodawcy, a przesłanka ta ma charakter ocenny. Oceny, czy wystąpiły szczególne potrzeby uzasadniające powierzenie pracy nadliczbowej, dokonuje pracodawca.

Ustawodawca nie przewidział w zasadzie możliwości sprawdzenia szefa w tym zakresie, oprócz kontroli prowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy, dotyczącej przestrzegania przepisów o czasie pracy.

Kontrola taka będzie miała miejsce również w razie sporu sądowego, spowodowanego w szczególności odmową wykonania polecenia pracy w godzinach nadliczbowych przez pracownika i ukarania go za to przez pracodawcę. Może się bowiem zdarzyć, że taka odmowa będzie uzasadniona. Dotyczy to tych sytuacji, kiedy polecenie pracy w godzinach nadliczbowych będzie sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub umową o pracę. W takiej sytuacji podwładny będzie musiał wykazać te okoliczności przed sądem pracy.

[i]Autorka jest radcą prawnym, prowadzi Kancelarię Prawa Pracy[/i]