Za prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: osobę prowadzącą taką działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, twórcę i artystę, osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu oraz wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a także wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Tak wynika z art. 8 ust. 6 pkt 3 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=184677]ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.[/link]
Osoby prowadzące działalność gospodarczą i współpracujące z nimi podlegają z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. Natomiast ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne i objęcie nim następuje na wniosek osoby zainteresowanej.
Zgłoszenie do powyższych ubezpieczeń następuje na dokumencie ZUS ZUA, gdzie właściwym kodem zgłoszenia do ubezpieczeń jest 05 XX XX.
[srodtytul]Emerytura i renta[/srodtytul]
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Składka w nowej wysokości obowiązuje od trzeciego miesiąca następnego kwartału. Natomiast dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą po 24 sierpnia 2005 r. w ciągu pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia. W 2008 r. jest to 337,80 zł (30 proc. z 1126,00 zł).