Na początku stycznia 2000 r. z jedną z naszych pracownic zawarliśmy umowę-zlecenie na czas nieokreślony. Przez cały okres jej wykonywania są odprowadzane wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne, bo osoba ta złożyła oświadczenie, że nie chce podlegać dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Teraz jest w ciąży i wkrótce przejdzie na urlop macierzyński. Jakim ubezpieczeniom (z jakiego tytułu) będzie podlegała, jeżeli w dalszym ciągu będzie trwała zawarta w styczniu 2000 r. umowa-zlecenie. Jakie konsekwencje będzie miało ewentualne rozwiązanie zlecenia z dniem nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego i ponowne zawarcie zlecenia po jej powrocie do pracy?
Osoba pobierająca zasiłek macierzyński z tego tytułu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz innych tytułów rodzących wymóg ubezpieczeń. Składki na te ubezpieczenia wykazuje pracodawca (jeżeli to on wypłaca zasiłek), a finansuje budżet państwa. Podstawę wymiaru składek stanowi kwota wypłacanego zasiłku.
Aby więc podlegać ubezpieczeniom z zasiłku macierzyńskiego, nie można mieć innych tytułów do ubezpieczeń. Warunek ten nie będzie spełniony, jeżeli u pracownicy nadal trwa zawarte w styczniu 2000 r. zlecenie. Wówczas od dnia nabycia prawa do zasiłku ubezpieczona będzie miała dwa tytuły do ubezpieczeń – pobieranie zasiłku oraz umowę-zlecenie. Ponieważ każdy tytuł do ubezpieczeń wyklucza podleganie ubezpieczeniom z zasiłku od dnia nabycia prawa do niego, to obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń będzie zlecenie.
Płatnik składek powinien wówczas złożyć formularz ZUS ZWUA i wyrejestrować pracownicę z ubezpieczenia zdrowotnego (podając jako datę ustania ubezpieczeń dzień, od którego nabyła prawo do zasiłku) oraz z umowy-zlecenia zgłosić ją na formularzu ZUS ZUA do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego (jeżeli praca jest wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę), ubezpieczenia zdrowotnego oraz ewentualnie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Za każdy miesiąc trwania zlecenia w czasie urlopu macierzyńskiego płatnik należne składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z umowy-zlecenia wykazuje w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA, z kodem tytułu ubezpieczenia 04 xx xx.
Jeżeli w miesiącu zleceniobiorca nie będzie otrzymywał żadnego przychodu, za ten miesiąc należy złożyć imienny raport miesięczny z zerową podstawą wymiaru i zerową kwotą składek.