PIT: dywidenda dla akcjonariusza to przychód z praw majątkowych

Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach z 6 marca 2012 r. (I SA/Gd 1104/11 i I SA/Gd 1105/11).

Przełomowa uchwała

Są to prawdopodobnie pierwsze orzeczenia sądowe po wydaniu szeroko komentowanej na łamach „Rz” uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie opodatkowania akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej (dalej SKA).

Przypomnijmy, że w uchwale w poszerzonym, siedmioosobowym składzie NSA 16 stycznia 2012 r. (II FPS 1/11) orzekł, że zysków akcjonariusza SKA nie można kwalifikować jako przychodu z działalności gospodarczej, a co za tym idzie, podstawą do ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu uczestnictwa w SKA nie jest w jego przypadku dochód podatkowy (rozumiany jako różnica między przychodami i kosztami ich uzyskania).

Zdaniem NSA, zobowiązanie podatkowe akcjonariusza powinno być ustalone metodę kasową, dopiero z chwilą wypłaty środków z tytułu udziału w zyskach (wypłaty dywidendy).

Ponieważ sprawa, w której zapadła uchwała NSA, dotyczyła akcjonariusza będącego spółką z ograniczoną odpowiedzialności (a zatem osobą prawną), zarówno jej teza, jak i szczegółowe wywody zawarte w uzasadnieniu odnosiły się jedynie do regulacji zawartych w ustawie o CIT. Pojawiło się więc pytanie, czy można będzie je odnosić również do sytuacji podatkowej akcjonariuszy będących osobami fizycznymi.

Niekorzystna interpretacja

Dotychczasowe stanowisko organów podatkowych co do zasad opodatkowania akcjonariuszy SKA było jednoznaczne – ich zdaniem każdy akcjonariusz SKA (zarówno osoba prawna, jak i fizyczna) powinien kwalifikować przychody z SKA jako przychody z działalności gospodarczej i rozliczać podatek od nich na bieżąco w formie comiesięcznych zaliczek.

Taką też odpowiedź otrzymał podatnik (osoba fizyczna), który zwrócił się z wnioskiem o wydanie interpretacji do Izby Skarbowej w Bydgoszczy (ITPB1/415-482a/11/AK i ITPB1/415-482b/11/AK).

Ponieważ nie zgadzał się ze stanowiskiem organu, złożył skargę do WSA w Gdańsku. Sąd, na jego wniosek, zawiesił rozpoznanie skargi do czasu rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przez NSA. 6 marca 2012 r. uchylił zaskarżone interpretacje, opowiadając się za stosowaniem wniosków wynikających z uchwały NSA także wobec akcjonariuszy będących osobami fizycznymi.

Podając motywy swego rozstrzygnięcia WSA podkreślił, że uchwała NSA, zwłaszcza podjęta w rozszerzonym składzie, nie może być ignorowana przez inne sądy, pomimo że z formalnoprawnego punktu widzenia wiąże jedynie w indywidualnej sprawie, w której zapadła.

WSA podzielił pogląd podatnika, że przychodów akcjonariusza SKA będącego osobą fizyczną nie można kwalifikować jako przychodów z działalności gospodarczej.

Skoro specyfika SKA polega na łączeniu cech spółki osobowej i spółki kapitałowej, to także na gruncie ustawy o PIT przyjąć trzeba, że źródłem przychodów akcjonariusza są specyficzne prawa majątkowe w postaci akcji SKA, a więc przychody te kwalifikować należy jako przychody z praw majątkowych.

Nie ma podstaw do różnicowania

Sąd odniósł się także do podnoszonych w sprawie argumentów o odrębności opodatkowania podatkiem dochodowym osób fizycznych i prawnych, które mogłyby być przeszkodą w stosowaniu in extenso uchwały NSA do akcjonariuszy będących osobami fizycznymi.

W ocenie WSA, argument ten nie zasługuje na uwzględnienie – sąd nie dopatrzył się, w kontekście omawianej sprawy, istotnych różnic w sytuacji prawnopodatkowej akcjonariuszy osób fizycznych i osób prawnych. Wskazał ponadto, że różnicowanie obu tych kategorii akcjonariuszy nie ma uzasadnienia również w kontekście wykładni celowościowej i konstytucyjnej zasady równości.

Jarosław Hałoń radca prawny, doradca podatkowy w Kancelarii Hałoń & Kucharski w Gdańsku, pełnomocnik podatnika w sprawie przed WSA

Komentuje Jarosław Hałoń, radca prawny, doradca podatkowy w Kancelarii Hałoń & Kucharski w Gdańsku,pełnomocnik podatnika w sprawie przed WSA

Uchwała NSA w sposób jednoznaczny odchodzi od lansowanej przez organy podatkowe koncepcji uznania przychodów akcjonariuszy SKA za związane z działalnością gospodarczą.

W ocenie składu orzekającego, dochodu akcjonariusza nie można obliczać poprzez zestawienie przychodów i kosztów generowanych w konkretnym miesiącu przez SKA.