CIT: Następca prawny spółki przejmowanej może pomniejszyć przychód o koszty podatkowe poprzednika

Mamy zatem do czynienia z sukcesją uniwersalną, na co wskazuje choćby określenie „wszelkie”. Jest to jednak sukcesja szczególnego rodzaju, gdyż dotyczy tych praw i obowiązków, które przewidziane zostały przepisami prawa podatkowego. Tym samym, źródeł instytucji sukcesji podatkowej należy poszukiwać w o.p., a nie w przepisach innych ustaw przewidujących następstwo prawne, jak np. art. 494 § 1 i 2 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.).

Zgodnie z poglądem, podzielanym szeroko przez składy orzekające sądów administracyjnych, celem wprowadzenia przedmiotowej instytucji do o.p. było umożliwienie wierzycielom podatkowym egzekwowania od następców prawnych zobowiązań podatkowych poprzedników, jak również umożliwienie tym następcom korzystania z praw poprzedników.

Następca prawny przejmuje stosunkowo szeroki katalog praw, w szczególności prawa wynikające z: decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego (art. 93d o.p.), interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego (tak NSA w wyroku z 21 listopada 2012 r., II FSK 2486/11) oraz przepisów prawa materialnego (tak WSA w Lublinie w wzroku y 15 czerwca 2012 r., I S.A./Lu 349/12). Granicę sukcesji podatkowej zakreśla art. 93e o.p., wskazując, że do następstwa w podatkowych prawach i obowiązkach dochodzi jedynie w zakresie, w jakim odrębne ustawy nie stanowią inaczej. Przykładem takiego przepisu może być art. 7 ust. 3 pkt 4 ustawy o CIT, stanowiący, że przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się strat przedsiębiorców przejmowanych.

Reasumując powyższe rozważania, sukcesja podatkowa obejmuje wszelkie podatkowe prawa, chyba że co innego wynika z odrębnych przepisów. W kontekście komentowanego zdarzenia przyszłego, żaden z przepisów ustawy o CIT nie ogranicza praw spółki przejmującej do amortyzacji kosztów prac badawczo – rozwojowych poniesionych przez spółkę przejmowaną przed połączeniem i niezaliczonych do kosztów podatkowych w jakiejkolwiek formie. To samo dotyczy prawa do rozpoznania kosztów podatkowych przez spółkę przejmującą z tytułu wydatków poniesionych przez spółkę przejmowaną na nabycie/wytworzenie towarów.

Organ podatkowy nie miał żadnych wątpliwości, że sukcesja podatkowa obejmuje przedmiotowe prawa. Podkreślił natomiast, że możliwość amortyzacji kosztów prac badawczo-rozwojowych lub zaliczenia do kosztów wydatków na nabycie/wytworzenie towarów zależy przede wszystkim od spełnienia przesłanek określonych odpowiednio w: art. 16b ust. 2 pkt 3 oraz art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o CIT. W sytuacji połączenia przez przejęcie, ocena, czy doszło do spełnienia wskazanych wyżej przesłanek ustawowych, dokonywana jest łącznie dla spółki przejmowanej i przej- mującej. Dla przykładu, amortyzacji przez spółkę przejmującą podlegać będą tylko te koszty prac badawczo-rozwojowych, które: