- danych umożliwiających potencjalnym nabywcom obligacji orientację w efektach przedsięwzięcia, które ma być sfinansowane z emisji obligacji, oraz zdolności emitenta do wywiązania się z zobowiązań wynikających z obligacji, jeżeli przedsięwzięcie jest określone,
Kto przy emisji obligacji podaje nieprawdziwe lub zataja prawdziwe dane, które mogą w istotny sposób wpłynąć na ocenę zdolności emitenta do wywiązania się z zobowiązań wynikających z obligacji, popełnia przestępstwo
- zasad przeliczania wartości świadczenia niepieniężnego na świadczenie pieniężne,
- w przypadku ustanowienia zastawu lub hipoteki jako zabezpieczenia wierzytelności wynikających z obligacji emitent zobowiązany jest poddać przedmiot zastawu lub hipoteki wycenie przez uprawnionego biegłego.
Wszystkie te informacje powinny być zamieszczone w warunkach emisji ogłaszanych w dzienniku ogólnopolskim.
Także w celu zapewnienia obligatariuszom dostępu do rzetelnych informacji ustawa wprowadza surową odpowiedzialność karną za nieudostępnianie sprawozdań finansowych. Zaniechanie udostępnienia obligatariuszom sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10 ust. 3–5 i art. 23a ust. 5 ustawy o obligacjach zagrożone jest grzywną, karą ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.
W przypadku firm zabronione jest zatem ukrywanie sprawozdań: sporządzonych na dzień bilansowy przypadający nie wcześniej niż 15 miesięcy przed datą publikacji warunków emisji obligacji niepublicznych, wraz z opinią biegłego rewidenta przez emitenta prowadzącego działalność dłużej niż rok, rocznych sprawozdań finansowych wraz z opinią biegłego rewidenta w okresie od dokonania emisji do czasu całkowitego wykupu obligacji, a także zawierających dane o sumie przychodów z przedsięwzięcia, które wpłynęły na rachunek, oraz o kwotach wypłaconych obligatariuszom oraz emitentowi z rachunku w okresie od poprzedniej wypłaty świadczeń, a także omówień struktury przychodów z przedsięwzięcia oraz struktury kosztów ponoszonych przez emitenta na utrzymanie przedsięwzięcia w tym okresie. Ostatnie sprawozdanie dotyczy obligacji przychodowych.
Rygorystyczne dysponowanie środkami
W przypadku przyznania obligatariuszom prawa do zaspokojenia swoich roszczeń z przychodów z określonego przedsięwzięcia – tzw. obligacje przychodowe, wszystkie przychody z takiego przedsięwzięcia powinny wpływać na rachunek bankowy, przeznaczony wyłącznie do ich gromadzenia i dokonywania wypłat. Emitent nie może dokonywać wypłat środków z tego rachunku dla celów innych niż zaspokojenie roszczeń obligatariuszy, a wypłaty są dozwolone wyłącznie co do kwot przewyższających sumę wystarczającą do zaspokojenia ich roszczeń wynikających z obligacji w okresie następnych 12 miesięcy i to o ile możliwość taką przewidziano w warunkach emisji.
Takie zasady gromadzenia i dysponowania środkami z emisji obligacji przychodowych muszą być restrykcyjnie przestrzegane zarówno przez emitenta, jak i osoby działające w jego imieniu. Osoba, która nie przechowuje środków będących przychodami z przedsięwzięcia na rachunku bankowym albo wypłaca je niezgodnie z przepisami, może zostać ukarana grzywną do 5 mln zł, karą pozbawienia wolności do dwóch lat albo obu tymi karami łącznie.
Taka sama surowa kara grozi również osobie, która przeznacza środki pochodzące z emisji obligacji na inne cele niż określone w warunkach emisji
Uprawnienia banków
Bankom przysługuje prawo do emisji obligacji. Art. 5 i 6 prawa bankowego zawierają katalog czynności, które mogą być wykonywane przez banki. Uprawnienie tych instytucji do emisji obligacji wynika m.in. z art. 6 ust. 1 pkt 7 prawa bankowego, który zezwala bankom na świadczenie innych niż wymienione enumeratywnie w art. 6 ust. 1 pkt 1 – 6 ustawy usług finansowych.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 prawa bankowego banki mają prawo wykonywać inne czynności, jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego. Do takich uprawnień zalicza się m.in. emisja obligacji. Wynika ono z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, który podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, posiadającym osobowość prawną, przyznaje prawo emitowania obligacji.
Jakie dane będą potrzebne
Na papierze wartościowym muszą znaleźć się np. informacje:
- powołanie podstawy prawnej emisji,
- nazwa (firma) i siedziba emitenta, miejsce i numer wpisu do właściwego rejestru albo wskazanie jednostki samorządu terytorialnego, związku tych jednostek lub miasta stołecznego Warszawy, będących emitentem,
- nazwa obligacji i cel jej wyemitowania, jeżeli jest określony,
- wartość nominalna i numer kolejny obligacji,
- opis świadczeń emitenta ze wskazaniem w szczególności wysokości tych świadczeń lub sposobu ich ustalania, terminów, sposobów i miejsc ich spełniania,
- oznaczenie obligatariusza przy obligacji imiennej,
- ewentualny zakaz lub ograniczenie zbywania obligacji imiennej,
- data, od której nalicza się oprocentowanie, wysokość oprocentowania, terminy jego wypłaty i miejsce płatności – jeżeli warunki emisji przewidują oprocentowanie oraz warunki wykupu,
- zakres i forma zabezpieczenia albo informacja o jego braku,
- miejsce i datę wystawienia obligacji,
- podpisy osób uprawnionych do zaciągania zobowiązań w imieniu emitenta, przy czym podpisy te mogą być odtwarzane sposobem mechanicznym,
- do obligacji dołącza się arkusz kuponowy oprocentowania, jeśli warunki emisji to przewidują, oraz arkusz wykupu obligacji.
Podstawa prawna: art. 5 ustawy o obligacjach.
Podstawa prawna:
Ustawa z 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (Dz U z 2001 r. nr 120, poz. 1300 ze zm.)
Autor jest asesorem Prokuratury Rejonowej Warszawa Ochota w Warszawie
