Kandydat na rzeczoznawcę budowlanego musi posiadać pełnię praw publicznych oraz tytuł zawodowy magistra inżyniera, magistra inżyniera architekta, inżyniera lub inżyniera architekta. Ponadto konieczne są uprzednie otrzymanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń, co najmniej dziesięcioletnia praktyka w zakresie objętym rzeczoznawstwem oraz znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem.
Tytuł rzeczoznawcy nadaje oczywiście właściwa izba zawodowa na wniosek osoby, która chce takie uprawnienia posiąść. Czynności rzeczoznawcy można zacząć wykonywać dopiero po uzyskaniu wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych. Tytuł rzeczoznawcy można utracić (decyzją samorządu) w przypadku:
- pozbawienia praw publicznych;
- ukarania z tytułu odpowiedzialności zawodowej;
- nienależytego wykonywania czynności rzeczoznawcy budowlanego.
Nadawanie uprawnień
Postępowanie kwalifikacyjne prowadzone przez samorządy zawodowe składa się z dwóch etapów, tj. kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej oraz egzaminu na uprawnienia budowlane.
W przypadku stwierdzenia braków w dokumentach dołączonych do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych izba wzywa, w drodze postanowienia, osobę ubiegającą się o nadanie uprawnień budowlanych do uzupełnienia braków w terminie 30 dni.
Decyzję o odmowie nadania uprawnień budowlanych bez przeprowadzania egzaminu otrzyma kandydat, jeżeli nie uzupełni wniosku pomimo wezwania, jeżeli jego wykształcenie lub praktyka zawodowa nie spełniają wymagań, a także wtedy gdy stwierdzone zostanie podanie nieprawdziwych lub fałszywych danych w książce praktyki zawodowej lub w zaświadczeniu potwierdzającym odbycie praktyki za granicą.
Jaki egzamin
Egzamin na uprawnienia budowlane składa się z części pisemnej, przeprowadzanej w formie testu, oraz części ustnej i obejmuje sprawdzenie: znajomości procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej.
W zależności od posiadanego wykształcenia i zakresu odbytej praktyki zawodowej egzamin jest przeprowadzany na uprawnienia budowlane do:
- projektowania w danej specjalności;
- kierowania robotami budowlanymi w danej specjalności;
- projektowania i kierowania robotami budowlanymi w danej specjalności.
Egzamin jest przeprowadzany co najmniej dwa razy w roku, w terminach ustalanych przez izbę. Zawiadomienie o jego terminie izba doręcza listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, osobie ubiegającej się o uprawnienia budowlane, co najmniej na miesiąc przed tym terminem.
Negatywny wynik części pisemnej egzaminu powoduje niedopuszczenie do części ustnej egzaminu. Izba określa termin, po którego upływie osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane może ponownie przystąpić do egzaminu na uprawnienia budowlane. Termin ten nie może być krótszy niż trzy miesiące.
Wysokości opłat
Za postępowanie kwalifikacyjne z tytułu kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej oraz przeprowadzenia egzaminu pobierana jest opłata w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia. Natomiast ponowne przystąpienie do części ustnej egzaminu wiąże się z kosztem w wysokości 30 proc. minimalnej pensji.
Opłaty podlegają zwrotowi w przypadku usprawiedliwionego niestawienia się na egzamin lub usprawiedliwionego odstąpienia od egzaminu.
Piotr Rogowiecki ekspert Pracodawcy RP
Komentuje Piotr Rogowiecki, ekspert Pracodawcy RP
Wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie to zajęcie odpowiedzialne. Przede wszystkim dlatego, że wiąże się z bezpieczeństwem ludzi – źle zaprojektowany budynek może się po prostu zawalić. Taki sam skutek może spowodować nieprawidłowo prowadzony nadzór.
Dlatego ustawodawca, tworząc system uprawnień w zakresie techniczno-budowlanym, położył szczególny nacisk na kompetencje kandydatów do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie.
