Nie każdy kontrakt musi wyglądać tak samo

Z chwilą zawarcia umowy o zakazie konkurencji na pracownika zostają nałożone nowe obowiązki. Ich rodzaj i zakres będzie wynikał każdorazowo z umowy. W zależności od tego, czy obejmuje ona tylko okres zatrudnienia, czy również czas po jego ustaniu (istnieje możliwość zawierania takich umów mieszanych), termin przestrzegania przyjętych zobowiązań będzie odmienny.

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest umową wzajemną i w sprawach nieuregulowanych w kodeksie pracy stosuje się, poprzez art. 300 kodeksu pracy, przepisy kodeksu cywilnego o umowach wzajemnych (art. 487 – 497).

[srodtytul]Niezbędne elementy[/srodtytul]

Kodeks pracy wymienia jedynie konieczne elementy treści zakazu konkurencji oraz formę dla tej umowy właściwą. Wszystko po to, aby uznać ją za umowę o zakazie konkurencji i aby była ona prawnie skuteczna.[b] Do elementów tych należą:

- zobowiązanie pracownika do powstrzymywania się od prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy lub świadczenia pracy na rzecz podmiotów prowadzących taką działalność,

- określenie zakresu zakazu konkurencji,

- zobowiązanie pracodawcy do wypłaty pracownikowi odszkodowania,

- określenie czasu obowiązywania umowy (przy umowach o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy). [/b]

Z istoty umowy wynika kształtowanie jej treści na zasadzie porozumienia stron. Zawierając umowę, strony mogą ułożyć stosunek prawny inaczej, niż wynika z wymienionych elementów, według swojego uznania, byle jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przesądza o tym art. 353[sup]1[/sup] kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kodeksu pracy. Zatem strony ustalają np., że pracodawca będzie wypłacał odszkodowanie za przestrzeganie przez pracownika zakazu konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy (chociaż w tym wypadku nie jest to wymóg ustawowy). Z kolei w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy wolno ustalić ratalną wypłatę odszkodowania byłemu pracownikowi w innych niż miesięczne odstępach. Tu jednak należy pamiętać, że w tej sprawie w literaturze pojawiają się pewne rozbieżności.

Nie ma też przeciwwskazań, aby do umowy wprowadzić postanowienia o karze umownej, zadatku, warunku, prawie odstąpienia od umowy lub jej wypowiedzeniu. W umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy wolno także nałożyć na podwładnego obowiązek składania oświadczeń o zgodnym z kontraktem przestrzeganiu zakazu w ustalonej przez strony formie.

Monitorowanie zachowań byłego pracownika może być trudne, dlatego z powodów psychologicznych i dowodowych dopuszcza się, aby umowa nakładała na niego wymóg raportowania o swojej aktywności zawodowej. Wolno nawet przewidzieć prawo do audytu, aby zbadać prowadzoną przez niego działalność gospodarczą.