Spółka komandytowo-akcyjna: jak zapadają decyzje na walnym zgromadzeniu

W kwestiach związanych z tym organem, a nieuregulowanych w k.s.h. (w dziale poświęconym S.K.A.), stosuje się odpowiednio, tj. z uwzględnieniem różnic, przepisy o spółce akcyjnej. Różnice dotyczą podmiotów uprawnionych do uczestnictwa w tym gremium, prawa głosu oraz zakresu spraw wymagających uchwał walnego zgromadzenia. Oprócz innych osób wskazanych w przepisach o spółce akcyjnej, a mających prawo udziału w obradach, opisane uprawnienie przysługuje również akcjonariuszowi oraz komplementariuszowi, także gdy ten ostatni nie jest akcjonariuszem spółki (jak również gdy nie ma prawa reprezentowania spółki lub prowadzenia jej spraw, a jest członkiem rady nadzorczej). Każda akcja objęta lub nabyta przez osobę, która nie jest komplementariuszem, daje prawo do jednego głosu, chyba że statut stanowi inaczej (maksimum jednak dwa głosy na jedną akcję). Nie można całkowicie pozbawić akcjonariusza prawa głosu. Oznacza to, że nie są dopuszczalne akcje nieme. Każda akcja objęta lub nabyta przez komplementariusza daje prawo do jednego głosu >> patrz przykład 1:

Przykład 1.

W spółce komandytowo-akcyjnej panie: Karina i Blanka są komplementariuszami. Ta pierwsza ma osiem akcji, druga dziesięć, pani Dominika (akcjonariusz) dysponuje zaś 16 akcjami (przy czym – według statutu – na jedną jej akcję przypadają dwa głosy), a pani Sylwia jest użytkownikiem dwóch akcji. Na walnym zgromadzeniu głosy rozłożą się w np. sposób: pani Karinie będzie przysługiwało osiem głosów, Blance – dziesięć, Dominice – 32, a Sylwii – dwa.

Uwaga! Jeżeli komplementariusz objął lub nabył akcje S.K.A., nie wykonuje prawa głosu z tych akcji przy podejmowaniu uchwał ws. powołania albo odwołania członka rady nadzorczej. Nie może on również być pełnomocnikiem pozostałych akcjonariuszy na walnym zgromadzeniu przy podejmowaniu takich uchwał. Nie dotyczy to komplementariusza pozbawionego prawa prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania. Akcje uprzywilejowane, z wyjątkiem niemych, powinny być imienne.

Uchwały walnego S.K.A. zapadają bezwzględną większością głosów oddanych (czyli „za", „przeciw" i „wstrzymujących się"), chyba że odmiennie stanowią uregulowania.

Uchwały walnego oprócz innych spraw, wymienionych w ustawie (>> patrz przykład 2.) lub w statucie, wymaga:

- rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania komplementariuszy z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy;

- udzielenie komplementariuszom prowadzącym sprawy spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków;

- udzielenie członkom rady nadzorczej absolutorium z wykonania przez nich obowiązków;

- wybór biegłego rewidenta, chyba że statut przewiduje w tej sprawie kompetencję rady nadzorczej;

- rozwiązanie spółki.

Przykład 2.

W protokole z nadzwyczajnego walnego zgromadzenia S.K.A. pojawił się zapis, zgodnie z którym na podstawie § 16 statutu spółki wyrażono zgodę na zakup floty samochodowej za nie w więcej niż 300 tys. zł. Gremium to nie podjęło w tej sprawie wymaganej przez statut uchwały. W świetle art. 17 § 3 k.s.h. w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 k.s.h. wprawdzie nabycie jest ważne, jednak komplementariusze uprawnieni do reprezentowania spółki mogą ponieść odpowiedzialność organizacyjną oraz/albo odszkodowawczą wobec podmiotu z tytułu naruszenia jego statutu.

Zgody wszystkich komplementariuszy wymagają, pod rygorem nieważności, uchwały walnego w sprawach:

- powierzenia prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki jednemu albo kilku komplementariuszom,

- podziału zysku za rok obrotowy w części przypadającej akcjonariuszom,

- zbycia i wydzierżawienia przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nim prawa użytkowania,

- zbycia nieruchomości spółki,

- podwyższenia i obniżenia kapitału zakładowego,

- emisji obligacji,

- połączenia i przekształcenia spółki,

- zmiany statutu,

- rozwiązania spółki,

- innych czynności przewidzianych w k.s.h. lub w statucie.

Głosowanie odbywa się tak, że oblicza się większość głosów wyrażoną w akcjach akcjonariuszy i komplementariuszy-akcjonariuszy oraz stwierdza się, czy uchwałę poparli wszyscy komplementariusze. Zgoda tych ostatnich wymaga zaprotokołowanej notarialnie uchwały >> patrz przykład 3. Przy czym ustawodawca nie określa terminu na wyrażenie akceptacji. Z uwagi na to, że udział w zgromadzeniu nie jest obowiązkiem żadnej z dwóch grup wspólników, ww. aprobata może być wyrażona nawet poza posiedzeniem. Dopuszczalna jest również taka sytuacja, w której część komplementariuszy udzieli zgody na zgromadzeniu, a reszta – poza nim >> patrz przykład 4.

Przykład 3.

Nadzwyczajne walne zgromadzenie S.K.A. 30 głosami „za", przy braku głosów „przeciw" i „wstrzymujących się" podjęło uchwałę o zbyciu nieruchomości spółki za kwotę nie niższą od 600 tys. zł. Zgodę na uchwałę wyraził jeden z dwóch komplementariuszy. Uchwała ta jest nieważna, ponieważ została podjęta bez wymaganej ustawowo (art. 146 § 2 pkt 4 k.s.h.) – zgody wszystkich komplementariuszy. Można wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały w trybie art. 425 k.s.h. w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 k.s.h.

Przykład 4.

Nadzwyczajne walne zgromadzenie S.K.A. 60 głosami „za", przy 20 głosach „przeciw" i braku głosów „wstrzymujących się" podjęło uchwałę ws. ustanowienia likwidatorem podmiotu pani Kornelii komplementariusza niemającego prawa prowadzenia spraw spółki. Na zgromadzeniu było tylko dwóch spośród czterech komplementariuszy. Jednak kilka dni po posiedzeniu również pozostali wyrazili swoją aprobatę dla uchwały. Jest ważna i skuteczna. Nie ma znaczenia, że zgoda komplementariuszy została udzielona w różnym czasie, a część z nich nie była obecna.

Zgody większości komplementariuszy wymagają, pod rygorem nieważności, uchwały walnego w sprawach:

- podziału zysku za rok obrotowy w części przypadającej komplementariuszom,

- sposobu pokrycia straty za ubiegły rok obrotowy,

- innych czynności przewidzianych w statucie.

Chodzi o większość spośród wszystkich komplementariuszy, zarówno obecnych, jak i nieobecnych, głosujących i niegłosujących, wstrzymujących się, oddających głosy nieważne, prowadzących sprawy i reprezentujących spółkę, jak i pozbawionych praw oraz komplementariuszy-akcjonariuszy. Z większością tych wspólników będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy wystąpi bezwzględna większość głosów, tj. ponad 50 proc. liczby wszystkich komplementariuszy, a nie ważnie oddanych głosów („za", „przeciw" i „wstrzymujących się") przez obecnych na posiedzeniu >> patrz przykład 5 i 6.

Przykład 5.

Zwyczajne walne zgromadzenie S.K.A. 80 głosami „za", przy braku głosów „przeciw" i „wstrzymujących się", podjęło uchwałę ws. podziału zysku za 2015 r. w części przypadającej komplementariuszom. Zgodę na nią wyraziło trzech spośród pięciu komplementariuszy. Pani Ewelina, jeden z komplementariuszy, który był przeciwny uchwale, stwierdziła, że jest ona nieważna, gdyż wymagała zgody wszystkich komplementariuszy. Stanowisko pani Eweliny nie jest właściwe. Ta kategoria spraw wymaga zgody tylko większości komplementariuszy. Warunek ten został spełniony. Trzy osoby spośród pięciu, a więc więcej niż 50, opowiedziało się za uchwałą. Jest ona ważna i skuteczna.

Przykład 6.

Statut S.K.A. stanowi, iż do podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały ws. sprzedaży floty samochodowej spółki za kwotę nie niższą od 200 tys. zł konieczna jest zgoda większości komplementariuszy. Nadzwyczajne zgromadzenie powzięło uchwałę 40 głosami „za", przy braku głosów „przeciw" i przy dziesięciu głosach „wstrzymujących się". Wyraził na nią zgodę tylko jeden (pani Klara) spośród trzech komplementariuszy. Przekonała ona uczestników zgromadzenia, że jej akceptacja wystarczy, gdyż reszta komplementariuszy nie ma prawa reprezentowania spółki. Pani Klara nie ma racji, nie stanowi ona więcej niż połowy liczby komplementariuszy. Nie ma znaczenia, że reszta komplementariuszy nie miała prawa reprezentowania podmiotu. Uchwała jest nieważna i można wytoczyć powództwo o stwierdzenie jej nieważności (art. 425 k.s.h. w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 k.s.h.).