W związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem angażu szef musi wydać zatrudnionemu świadectwo pracy. To jeden z jego podstawowych obowiązków. Na dodatek nie może tego uzależnić od uprzedniego rozliczenia się pracownika z firmą. A to dlatego, że przy nawiązaniu stosunku pracy z nowym zakładem kandydat ma udokumentować dotychczasowy staż, z którego wynikają m.in. inne uprawnienia pracownicze, np. wymiar urlopu wypoczynkowego.
Ma być szkoda
Pracownicy mają problemy zarówno z uzyskaniem świadectwa pracy sporządzonego zgodnie z rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (DzU nr 60, poz. 282 ze zm.), jak i z terminowym otrzymaniem tego dokumentu. Jeśli pracodawca ociąga się z realizacją tych wymogów, pracownik może wystąpić przeciwko niemu z roszczeniem o naprawienie szkody wyrządzonej wskutek tego, że nie dostał w terminie lub dostał niewłaściwe świadectwo. Uprawnienie to reguluje art. 99 k.p.
Możliwość wystąpienia z takim roszczeniem zależy od tego, czy były podwładny poniósł jakąkolwiek szkodę. Zgodnie z art. 6 kodeksu cywilnego ciężar dowodu spoczywa tu na pracowniku. Ponadto poniesiona strata musi być w związku przyczynowym z tym, że zatrudniony nie otrzymał tego dokumentu lub miał on niewłaściwą treść. Szkoda może polegać na tym, że pracownik nie mógł podjąć innej pracy lub podjął taką, która była gorzej płatna, niż miałby szansę, gdyby świadectwo było prawidłowe. Ponadto wysokość szkody zależy od tego, jak długo pracownik pozostawał bez pracy lub wykonywał ją za mniejsze pieniądze. Art. 99 § 2 k.p. ustanawia ponadto maksymalną wysokość odszkodowania. Wynosi ono 6 tygodni bez względu na rzeczywisty okres pozostawania bez pracy lub pobierania niższego wynagrodzenia. Jest więc ryczałtowe.
Żądanie wydania lub sprostowania świadectwa nie jest przy tym niezbędną przesłanką dochodzenia przez podwładnego naprawienia szkody za niewydanie w terminie lub wydanie niewłaściwego dokumentu (art. 99 k.p.). Przekazanie go pracownikowi należy do podstawowych obowiązków szefa i ma to zrobić niezwłocznie.
Nowy druk
Z kolei zasądzenie odszkodowania zobowiązuje pracodawcę w myśl art. 99 § 4 k.p. do zmiany tego świadectwa. Jeżeli nowe ponownie wydano z opóźnieniem lub też jest wadliwe i z tego powodu pracownik doznał szkody, ma prawo kolejny raz ubiegać się o odszkodowanie, jeśli na nowo ziszczą się wszystkie przesłanki z art. 99 § 1 i 2 k.p. Potwierdził to m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 30 czerwca 1977 r. (I PR 37/77). Uchylenie się przez zakład pracy od wynikającego z art. 99 § 4 k.p. obowiązku stosownej zmiany opinii uprawnia pracownika do żądania przed właściwymi organami zasądzenia ponownego odszkodowania w wysokości i na zasadach określonych w art. 99 k.p.
