Od 3 sierpnia 2012 r. podwykonawcy robót budowlanych pracujący dla podmiotu, który realizował zamówienie publiczne udzielone przez GDDKiA, mają nowe możliwości egzekwowania swoich należności. Mają oni prawo wystąpić do GDDKiA o zapłatę swoich należności za wykonane i odebrane prace, jeśli nie otrzymali za nie zapłaty od swojego kontrahenta.
To skutek wejścia w życie ustawy z 28 czerwca 2012 r. o spłacie niezaspokojonych należności przedsiębiorców, wynikających z realizacji zamówień publicznych (DzU z 2012 r., poz. 891). Ma to zapobiec rozlewaniu się fali upadłości w branży budowlanej. Z danych Euler Hermes wynika bowiem, że spośród wszystkich odnotowanych od początku roku upadłości, najwięcej – 29 proc., dotyczyło sektora budowlanego.
Z roszczeniami można występować już od wejścia ustawy w życie. Ustawa przewiduje jednak, że gdy roszczeń jest sporo (więcej niż 3 proc. wartości kontraktu), publikuje się ogłoszenie w dzienniku ogólnopolskim z 21-dniowym terminem na zgłoszenie. Naruszenie tego terminu może spowodować nieuwzględnienie przy podziale kwoty przeznaczonej na roszczenia. Roszczenia zaspokajane są bowiem tylko do wysokości zabezpieczenia złożonego przez wykonawcę w postępowaniu przetargowym.
Przed zgłoszeniem się do GDDKiA przedsiębiorca musi podjąć pewne czynności świadczące o próbie samodzielnego odzyskania należności od wykonawcy. Do wniosku powinien bowiem załączyć albo pisemne oświadczenie wykonawcy o uznaniu należności przedsiębiorcy, albo komplet kopii: wezwania do zapłaty należności, pozwu wniesionego przeciwko wykonawcy o zapłatę należności lub zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą a wykonawcą.
Nie ma przewidzianej żadnej formy złożenia wniosku, ale GDDKiA opracowała wzór dla przedsiębiorców, w którym wymieniono wszystkie przewidziane w ustawie wymogi. Skorzystanie z niego powinno być więc gwarancją, że GDDKiA nie odrzuci wniosku ze względów formalnych. Do wniosku należy załączyć oświadczenie, że należności wymienione we wniosku wynikają ze zrealizowanych i odebranych prac związanych z realizacją zamówienia publicznego oraz że nie są objęte gwarancją udzieloną przez wykonawcę lub nie zostały zaspokojone.
