Nabycie akcji własnych przez spółkę akcyjną jest dozwolone tylko w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 362 kodeksu spółek handlowych.
Nabyte akcje własne wyceniane są zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 9a ustawy o rachunkowości (uor) w cenie nabycia, tj. w cenie zakupu akcji własnych wraz z kosztami bezpośrednio związanymi z zakupem (art. 28 ust. 2 uor). W przypadkach nabycia akcji własnych w drodze egzekucji za cenę nabycia uważa się cenę nabycia ustaloną w postępowaniu egzekucyjnym, powiększoną o koszty poniesione w toku postępowania egzekucyjnego, które nie zostały spółce zwrócone. Wycena nieodpłatnego nabycia akcji własnych obejmuje wszystkie koszty ponoszone przez spółkę na ich nabycie (art. 28 ust. 2a uor).
Jak wyceniać
Akcje własne wykazuje się w cenie nabycia ze znakiem ujemnym w pasywach bilansu w pozycji kapitałów własnych A.III. „Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna)". Natomiast w rachunku przepływów pieniężnych wydatki na nabycie akcji własnych są wykazywane w działalności finansowej w pozycji „Nabycie udziałów (akcji) własnych" (pkt 7.7 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych", dalej KSR 1). W pozycji tej ujmuje się wydatki spowodowane obniżeniem kapitału, z tytułu wykupu akcji lub udziałów własnych, w tym traktowanych na równi z nimi akcji i udziałów jednostki dominującej, bez względu na cel wykupu (umorzenie, odsprzedaż, przejęcie innej jednostki) i zwrot dopłat do kapitału. Dlatego cenę nabycia należy skorygować o wszelkie rozrachunki związane z nabyciem akcji własnych, nieuregulowane na dzień bilansowy.
Gdy występuje różnica
W razie zbycia akcji własnych, zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy o rachunkowości różnica między ceną sprzedaży, pomniejszoną o koszty sprzedaży, a ich ceną nabycia jest ujmowana w następujący sposób:
- dodatnia różnica jest odnoszona na kapitał zapasowy,
