Zasiłek opiekuńczy nie tylko dla pracowników

Nabycie prawa do zasiłku opiekuńczego przysługuje jednak w określonych przypadkach. Wymienia je [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=176768]ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.[/link]). Kto zatem może liczyć na takie świadczenie?

[srodtytul]Na dziecko zdrowe...[/srodtytul]

Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu, który jest zwolniony od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do lat ośmiu w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza. Tak samo jest w przypadku porodu lub choroby małżonka stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia sprawowanie opieki. Dotyczy to także sytuacji, kiedy mąż lub żona ubezpieczonego stale opiekująca się dzieckiem trafia do stacjonarnego zakładu opieki zdrowotnej.

[srodtytul]... chore i inne osoby[/srodtytul]

Poza tym zasiłek będzie przysługiwał także z tytułu opieki nad dzieckiem chorym. Tu, w porównaniu z przypadkami, kiedy piecza sprawowana jest nad zdrowym potomkiem, granica wiekowa jest o cztery lata wyższa. Świadczenie dostanie także ubezpieczony, który nie będzie mógł pracować ze względu na konieczność opieki nad innym chorym członkiem rodziny. Tu uwaga!

Za innego członka rodziny uważa się małżonka, rodziców, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat. Oznacza to, że do zasiłku uprawnia tylko opieka nad najbliższymi członkami rodziny.

Trzeba jeszcze dodać, że zasiłek opiekuńczy przysługuje, pod warunkiem że nie ma innych członków rodziny mogących zapewnić opiekę. Z jednym wyjątkiem. W razie sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do lat dwóch zasiłek przysługuje, nawet gdy są inni członkowie rodziny mogący sprawować pieczę.

[ramka][b]Przykład[/b]

Pan Bartek jest zatrudniony na umowę o pracę. Od lat mieszka ze stryjem. Niestety, brat ojca poważnie zachorował, przebywał w szpitalu. Po zakończeniu hospitalizacji pan Bartek musiał wziąć wolne, żeby się nim zająć. Nie dostanie jednak zasiłku opiekuńczego, ponieważ chory nie jest jedną z osób, nad którymi konieczność sprawowania opieki uzasadnia wypłatę takiego świadczenia.[/ramka]

[srodtytul]60 dni w roku[/srodtytul]

Jak długo przysługuje zasiłek opiekuńczy? Należy się przez okres zwolnienia od pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, ale nie dłużej niż przez 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad zdrowym dzieckiem do lat ośmiu i chorym do lat 14, a 14 dni w roku kalendarzowym – jeżeli opieka sprawowana jest nad dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innymi chorymi członkami rodziny. Natomiast łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny z różnych przyczyn i bez względu na liczbę dzieci i liczbę członków rodziny wymagających opieki nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym.

[srodtytul]Czasem dodatkowe pieniądze[/srodtytul]

Jeżeli po wykorzystaniu przez pracownicę po porodzie urlopu macierzyńskiego w wymiarze ośmiu tygodni ojciec przerwie zatrudnienie lub inną pracę zarobkową i przejmie opiekę nad potomkiem, to korzystając z urlopu macierzyńskiego w części odpowiadającej okresowi, w którym matka dziecka uprawniona do tego urlopu ze względu na stan zdrowia wymaga opieki szpitalnej, będzie miał prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego. Takie świadczenie może otrzymać przez 56 dni (czyli osiem tygodni). Jest ono niezależne od normalnego zasiłku opiekuńczego. Co więcej, do takiego dodatkowego zasiłku mogą być także uprawnione inne osoby niż ojciec dziecka. Kto może na niego liczyć? Chodzi o tych ubezpieczonych, którzy są członkami najbliższej rodziny i zamiast chorującej mamy będą się zajmowali maluchem, rezygnując na ten czas z pracy.

[srodtytul]Także zleceniobiorca[/srodtytul]

Od 14 czerwca 2008 r. zasiłek opiekuńczy przysługuje wszystkim osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym, zarówno obowiązkowo jak i dobrowolnie. Otrzymać go zatem mogą m.in. pracownicy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, osoby wykonujące pracę nakładczą oraz pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nimi współpracujące. Będą to także prowadzący pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące.

[srodtytul]Potrzebny wniosek[/srodtytul]

Aby doszło do wypłaty zasiłku, uprawniony musi złożyć wniosek. W tym celu wypełnia druk ZUS Z-15. A jeśli świadczenie wypłaca ZUS, to potrzebne jest jeszcze zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku ZUS-3 (dla pracowników), a dla innych ubezpieczonych na formularzu ZUS Z-3a. Ponadto wnioskodawca musi udokumentować samą chorobę osoby bliskiej. Musi zatem przedstawić zaświadczenie lekarskie. Natomiast dokumentem potrzebnym do wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do lat ośmiu jest oświadczenie ubezpieczonego – w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko.