Ustanowienie pełnomocnikiem członka zarządu spółki z o.o.

Jednym z nich jest regulacja art. 210 § 1 K.s.h., zgodnie z którym przy zawieraniu umów z członkiem zarządu oraz w sporze z nim, spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. W sytuacji tej mamy do czynienia ze szczególnym rodzajem reprezentacji spółki.

Szczególny rodzaj reprezentacji

Jeśli w spółce z o.o. nie została powołana rada nadzorcza, dla zawarcia umowy z członkiem zarządu oraz w sporze z nim konieczne jest powołanie pełnomocnika. Pełnomocnika ustanowionego zgodnie z art. 210 § 1 K.s.h. należy odróżnić od „zwykłego” pełnomocnika spółki. Tak jak w sprawie II CSK 217/11 wskazał Sąd Najwyższy, inne jest źródło umocowania pełnomocnika spółki ustanowionego zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, a inne pełnomocnika ustanowionego na podstawie art. 210 § 1 K.s.h. Pełnomocnika, o którym mowa w K.c. ustanawia zgodnie z zasadami reprezentacji zarząd, natomiast pełnomocnika powołanego do reprezentacji spółki przy umowie bądź w sporze z członkiem zarządu ustanowić może wyłącznie zgromadzenie wspólników w drodze uchwały. Pełnomocnik o którym, mowa w art. 210 § 1 K.s.h. ma także ograniczony zakres umocowania jedynie do czynności związanych z reprezentacją spółki przy zawieraniu umowy bądź sporu z członkiem zarządu.

Konflikt interesów

W braku ograniczenia możliwości reprezentacji spółki przez zarząd, w praktyce możliwe byłyby sytuacje, w których po obu stronach umowy bądź konfliktu występowałaby ta sama osoba. Powyższe mogłoby potencjalnie powodować konflikt interesów w sytuacji, w której interes spółki byłby sprzeczny z interesem członka zarządu, który w imieniu spółki zawierałby z nią niekorzystną dla niej umowę. Wprowadzone w art. 210 § 1 K.s.h. ograniczenie ma na celu zapobieganie takim sytuacjom. Ograniczenie to chroni więc interesy spółki, ale także jej wspólników oraz wierzycieli przed możliwymi niewłaściwymi z punktu widzenia ich interesu decyzjami. Wskazać należy, iż omawiana regulacja ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie jest możliwa jej modyfikacja w umowie spółki.

W konsekwencji naruszenie art. 210 § 1 K.s.h. skutkuje bezwzględną nieważnością dokonanej czynności, jako sprzecznej z ustawą.

Kwestią sporną jest to, czy pełnomocnikiem spółki, o którym mowa w art. 210 § 1 K.s.h. może być inny członek zarządu. Przepis ten nie wskazuje podmiotów, które mogą bądź nie mogą zostać powołane przez zgromadzenie wspólników do pełnienia tej funkcji.

Przedstawiciele doktryny sprzeciwiający się możliwości ustanowienia pełnomocnikiem spółki z art. 210 § 1 K.s.h. innego członka zarządu wskazują, iż celem tego przepisu jest wyłączenie z możliwości reprezentacji spółki całego zarządu, w tym także jego członków, których nie dotyczy bezpośrednio zawierana umowa czy spór. Pogląd ten uzasadniany jest kolegialnym charakterem organu jakim jest zarząd, przez co interesy jego członków mogą pozostawać ze sobą zbieżne. Wskazuje się także, że ustanowienie pełnomocnikiem innego członka zarządu stanowi obejście prawa, gdyż w takim wypadku członkowie zarządu będą zawierać umowy sami ze sobą, a celem tego przepisu jest całkowite wyłączenie członków tego organu od reprezentacji spółki w przypadku zawierania umów między spółką, a członkiem zarządu oraz w sporze z nim.

Czytaj więcej:

Biznes

Odpowiedzialność członków zarządu – zasada biznesowej oceny sytuacji

Na członku zarządu spoczywa ciężar ud...

Pro

Przeciwne stanowisko

Część przedstawicieli doktryny wyraża przeciwne stanowisko i opowiada się za możliwością ustanowienia pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 210 § 1 K.s.h. innego członka zarządu. W tym zakresie wskazuje się, iż art. 210 § 1 K.s.h. nie przewiduje ograniczeń podmiotowych co do osoby pełnomocnika, przez co funkcję tę można powierzyć każdemu, także innemu członkowi zarządu. Z uwagi na to, że pełnomocnik ten nie jest tak jak pełnomocnik, o którym mowa w K.c. wybierany przez zarząd, a przez zgromadzenie wspólników, wspólnicy wybierając na pełnomocnika innego członka zarządu, mają świadomość, iż sprawuje on funkcje w tym organie. Swoim wyborem dają więc wyraz zaufania do członka zarządu, którego ustanawiają tego szczególnego rodzaju pełnomocnikiem. Należy zwrócić uwagę, iż celem art. 210 § 1 K.s.h. jest powierzenie przez zgromadzenie wspólników funkcji pełnomocnika osobie, co do której istnieje przekonanie o braku konfliktu interesów przy zawieraniu umowy bądź reprezen- towaniu spółki w sporze z innym członkiem zarządu. Jeżeli więc wspólnicy przekonani są o braku konfliktu co do członka zarządu, także z praktycznego punktu widzenia ich wola nie powinna doznawać ograniczeń w tym zakresie. Ustanowienie pełnomocnikiem z art. 210 § 1 K.s.h. innego członka zarządu, nie jest udzieleniem pełnomocnictwa przez zarządu samemu sobie, gdyż pełnomocnictwa tego udzielają wspólnicy. Pogląd o dopuszczalności ustanowienia pełnomocnikiem z art. 210 § 1 K.s.h. innego członka zarządu, którego nie dotyczy bezpośrednio zawierana umowa lub spór, potwierdza także najnowsze orzecznictwo. SN w sprawie II UZP 5/10 stwierdził, iż członek zarządu spółki z o.o. może być umocowany przez zgromadzenie wspólników do zawarcia umowy o pracę z innym członkiem zarządu. Także Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie III AUa 18/18 stwierdził, iż w świetle art. 210 § 1 K.s.h. nie ma przeciwskazań do tego, aby pełnomocnikiem do występowania w imieniu spółki z o.o. w czynnościach dokonywanych z członkiem zarządu ustanowić innego członka zarządu. Pogląd ten podziela również SA w Gdańsku w sprawie III AUz 128/18. Natomiast SA w Lublinie w sprawie III AUa 98/18 stwierdził, iż przepis art. 210 § 1 k.s.h. nie precyzuje kręgu podmiotów legitymowanych do bycia takim pełnomocnikiem. Nie ma zatem wprost ograniczeń podmiotowych co do osoby, która może zostać pełnomocnikiem do reprezentacji spółki w umowach i sporach z członkami zarządu. Umocowanie w tym trybie członka zarządu nie jest wykluczone, jednak w przypadku spółek dwuosobowych należy badać okoliczności konkretnego przypadku.

Głównym celem art. 210 § 1 k.s.h. jest zabezpieczenie interesów spółki oraz ochrona przed konfliktem interesów pomiędzy spółką a członkiem zarządu. Jeśli konflikt pomiędzy członkiem zarządu mającym zostać ustanowionym pełnomocnikiem, a spółką pojawia się, wspólnicy mogą ustanowić pełnomocnikiem osobę spoza członków zarządu.