25 września wchodzi w życie ustawa o ochronie sygnalistów. Przewiduje ona, że ochrona przysługuje sygnaliście niezależnie od formy świadczenia pracy lub pełnienia służby (m.in. umowa o pracę, umowa cywilnoprawna, prowadzenie działalności gospodarczej, wolontariat czy służba wojskowa). Ochroną są objęci także sygnaliści dokonujący zgłoszenia lub ujawnienia publicznego przed nawiązaniem stosunku pracy lub innego stosunku prawnego stanowiącego podstawę pracy, lub gdy taki stosunek już ustał. Ochrona przysługuje od chwili zgłoszenia lub ujawnienia publicznego.
Prawom sygnalistów odpowiadają obowiązki podmiotów prawnych, na rzecz których według stanu na dzień 1 stycznia lub 1 lipca danego roku wykonuje pracę zarobkową co najmniej 50 osób. Podmioty te zostały zobligowane do wdrożenia procedury zgłoszeń wewnętrznych i podejmowania działań następczych, które mają zagwarantować sygnalistom ochronę przed działaniami odwetowymi. Obowiązane do wdrożenia odpowiednich procedur, niezależnie od liczby osób świadczących pracę zarobkową, są także podmioty wykonujące działalność w zakresie usług, produktów i rynków finansowych oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwa transportu i ochrony środowiska, objętych zakresem stosowania aktów unijnych wymienionych w załącznikach do dyrektywy o ochronie sygnalistów. Do wdrożenia procedur zobowiązanych jest zatem ponad 30 tys. podmiotów prawa prywatnego oraz ok. 12 tys. podmiotów prawa publicznego.
Ustawa zawiera szeroki katalog naruszeń prawa, które mogą być przedmiotem zgłoszenia. Warto zwrócić uwagę, że na etapie prac nad ustawą w Senacie usunięto z tej listy zagadnienia z zakresu prawa pracy. Jako argument wskazywano, że obecność prawa pracy wśród kategorii możliwych do zgłaszania naruszeń byłaby dużym obciążeniem dla pracodawców, a poza tym są inne organy, które zajmują się ochroną praw pracowniczych, np. Państwowa Inspekcja Pracy. Brak prawa pracy w ustawowym katalogu naruszeń prawa nie oznacza jednak, że zgłoszeń z tego zakresu nie można przyjmować od sygnalistów. Przedsiębiorcy sami mogą o tym zdecydować. Mają bowiem prawo poszerzać zakres zgłoszeń względem tego, czego obligatoryjnie wymaga od nich ustawa.
Jak przygotować się do nowych obowiązków, jakie procedury trzeba wdrożyć, jakie kanały zgłoszeń należy udostępnić pracownikom, czy jest obowiązek odbierania zgłoszeń anonimowych, jakie są konsekwencje niezapewnienia ochrony sygnalistom? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w artykule: „Wchodzi w życie rewolucyjna ustawa o sygnalistach. Co trzeba wiedzieć?".
Czytaj więcej:
