Premia roczna tylko za czas faktycznie przepracowany

[b]Zatrudniony, będący działaczem związkowym, uzyskał sześciomiesięczne zwolnienie (kwiecień – wrzesień br.) z obowiązku świadczenia pracy na czas kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej, liczącej ponad 300 członków. Za taką przerwę w pracy przysługuje wynagrodzenie liczone jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Osoba ta dostawała za pracę 3000 zł pensji zasadniczej, comiesięczny dodatek motywacyjny od 5 do 50 proc. zasadniczej płacy oraz roczne premie w wysokości 8 proc. składników faktycznie wypłaconych w poprzednim roku kalendarzowym, uiszczane do końca marca następnego roku.

Zgodnie z regulaminem płacowym do podstawy wymiaru premii wlicza się wynagrodzenia wypłacone od 1 stycznia do 31 grudnia poprzedniego roku z kilkoma wyjątkami, np. wynagrodzenia za urlop i chorobę (pośród wyłączeń brakuje poborów z racji zwolnień od pracy).

Czy opisane roczne premie wchodzą do podstawy wymiaru wynagrodzenia za takie związkowe zwolnienie od pracy?[/b]

Niestety, zakład musi uwzględniać opisane roczne premie w podstawie wymiaru wynagrodzenia za czas zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zakładowej organizacji związkowej (zoz).

Dodatkowo premii za 2010 r. nie będzie mógł pomniejszyć z tytułu przebywania podwładnego na tym zwolnieniu od pracy. Jest to skutek braku korelacji zakładowej konstrukcji premii z przepisami o obliczaniu wynagrodzenia i ekwiwalentu urlopowego.

[srodtytul]Szef daje płatne wolne[/srodtytul]

Mamy obowiązek zwolnić od pracy jednego podwładnego należącego do związku obejmującego od 150 do 500 osób, jeśli został on wybrany do jego zarządu (komisji zakładowej). Wynika tak z art. 31 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=0D3AD132DB19316E332E4BF35DE17245?id=162202]ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.)[/link].

Wniosek w tej sprawie składa zarząd zoz, wykazując okoliczności uzasadniające zwolnienie od pracy i zaznaczając jego odpłatny charakter.

Za czas takiego zwolnienia od pracy działaczowi należy się wynagrodzenie ustalane jak ekwiwalent za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy, z tym że

- dodatkowe składniki za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, trudnych, niebezpiecznych, uciążliwych i szczególnie uciążliwych przyjmujemy, pod warunkiem że pracownik nadal pozostaje narażony na oddziaływanie wymienionych warunków, i

- wynagrodzenie za zwolnienie od pracy ponownie przeliczamy w razie zmiany zasad opłacania ogółu pracowników bądź tej grupy zawodowej, w skład której związkowiec by wchodził, gdyby wciąż pracował.

Potwierdza to § 6 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=30C7A49A0726926810CA62FC3A8F5E34?id=74018]rozporządzenia Rady Ministrów z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (DzU nr 71, poz. 336)[/link].

[srodtytul]Należy się średnia pensja[/srodtytul]

Do szacowania wynagrodzenia za odpłatne związkowe zwolnienie od pracy na czas kadencji w zarządzie zoz stosujemy zatem [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=004F4E07BAF5495984809EA3E488D892?id=74468]rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.[/link]; dalej rozporządzenie urlopowe).

W rachunkach bierzemy pod uwagę wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy, z wyjątkiem wskazanych w § 6 rozporządzenia urlopowego.

Do najpopularniejszych wyłączeń należą nagrody, płaca i ekwiwalent za wypoczynek, wynagrodzenia za okresy niewykonywania pracy, dodatkowe wynagrodzenie roczne. Składnik poborów, który przejdzie przez tę wstępną selekcję, kwalifikujemy następnie do jednej z trzech grup elementów płacowych:

- w stałej stawce miesięcznej,

- zmienne przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc,

- w stałej stawce miesięcznej i zmienne przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc.

[srodtytul]Stałe stawki[/srodtytul]

Składniki w stałej stawce miesięcznej to takie, przy których z góry wiemy, ile zatrudniony dostanie za pracę w danym miesiącu. Określamy je albo kwotą miesięczną (np. 2000 zł miesięcznie), albo jednakowym procentem od podstawy wymiaru w stałej stawce miesięcznej (np. 10 proc. pensji zasadniczej 3200 zł). W przypadku z pytania jest nim zasadnicza płaca 3000 zł miesięcznie.

Do podstawy wymiaru wynagrodzenia z racji związkowego zwolnienia od pracy przyjmujemy ją w kwocie należnej w miesiącu rozpoczęcia biegu tego okresu niewykonywania pracy (czyli tu należnej w kwietniu 2010 r.), bez żadnych przeliczeń. Chodzi o kwotę wynikającą z angażu danej osoby.

Za każdy z miesięcy trwania zwolnienia od pracy wliczamy zatem po 3000 zł, chyba że następuje podwyżka lub obniżka, wówczas w grę wchodzi miesięczna stawka podwyższona albo zmniejszona (§ 15 rozporządzenia urlopowego).

[srodtytul]Zmienne składniki miesięczne[/srodtytul]

Te elementy płacowe zatrudniony otrzymuje w miesiącu w różnych wartościach. Ile konkretnie, nie da się z góry przewidzieć. Ustalamy je inaczej niż te w stałym ryczałcie miesięcznym, a należą do nich m.in. stawki godzinowe, dobowe, tygodniowe, zadaniowe, prowizyjne, akordowe, normalne wynagrodzenie i dodatki za nadgodziny dobowe oraz średniotygodniowe; te ostatnie wyłącznie wypłacane pracownikom objętym miesięcznymi okresami rozliczeniowymi, dodatki nocne czy inne zakreślone widełkami kwotowymi bądź procentowymi.

W tej konkretnej sprawie kwalifikujemy do nich miesięczne dodatki motywacyjne należne związkowcowi na poziomie od 5 do 50 proc. zasadniczych poborów. Wymienione dodatki motywacyjne wliczamy do podstawy wymiaru wynagrodzenia za związkowe zwolnienie od pracy w średniej wysokości wypłaconej mu podczas trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia tego zwolnienia (§ 16 rozporządzenia urlopowego), a więc we wskazanych okolicznościach w styczniu, lutym i marcu br.

[srodtytul]Elementy kwartalne i roczne[/srodtytul]

Są to składniki określane jak pierwsza i druga kategoria, z tym że przysługują za okresy dłuższe niż miesiąc. Wchodzą do nich wskazane w pytaniu roczne premie wynoszące 8 proc. zarobków rzeczywiście wypłaconych podwładnemu w ubiegłym roku kalendarzowym.

W podstawie wymiaru wynagrodzenia za związkowe zwolnienia od pracy przyjmujemy je w przeciętnej kwocie wypłaconej mu w trakcie 12 miesięcy przypadających przed miesiącem rozpoczęcia tego zwolnienia od pracy (§ 17 rozporządzenia urlopowego), czyli tu w okresie kwiecień 2009 – marzec 2010 r.

[srodtytul]Wyłącznie za pracę[/srodtytul]

Nie ma podstaw do wykluczenia opisanej rocznej premii z podstawy pensji za związkowe zwolnienie od pracy, a co więcej, do redukcji rocznej premii z racji sześciomiesięcznej przerwy działacza w pracy na okres kadencji w zarządzie zoz. Zatrudniony dostanie ją zatem w pełnej wysokości za cały rok.