Pamiętaj, że nadmiernie wysokie wynagrodzenie jest niezgodne z prawem

Oznacza to, że ZUS może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (a więc także w zakresie wysokości świadczeń), jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało ono ustalone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa [b](uchwała SN z 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05)[/b].

[srodtytul]Kiedy ZUS kwestionuje[/srodtytul]

W praktyce ZUS kwestionuje ważność zapisów umownych określających wynagrodzenie pracownika w sytuacjach, gdy w sposób znaczący odbiega ono od wynagrodzenia innych pracowników na zbliżonych stanowiskach pracy, wynagrodzenie to zostało przyznane po zajściu pracownicy w ciążę, w krótkim okresie przed urodzeniem dziecka, i nie znajduje żadnego uzasadnienia ani w zakresie zmiany obowiązków pracownicy, ani też posiadanych przez nią kwalifikacji. Dodatkowymi okolicznościami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności postanowień ustalających rażąco wysokie wynagrodzenie pracownicy mogą być np. zła sytuacja ekonomiczna pracodawcy, którego działalność wykazuje stratę, czy brak szczególnych osiągnięć pracownicy uzasadniających przyznanie jej tak wysokiego wynagrodzenia, a także zmniejszenie wynagrodzenia po zakończeniu urlopu macierzyńskiego.

[ramka][b]Przykład[/b]

Jolanta J. była zatrudniona w spółce X jako referent z wynagrodzeniem 4000 zł. Prezesem zarządu tej spółki był jej brat. Gdy się okazało, że Jolanta J. jest w ciąży, w aneksie do umowy przyznał jej podwyżkę w kwocie 6000 zł. W wyniku tej podwyżki zarabiała ona tyle samo co główna księgowa firmy, mimo że zakres jej obowiązków nie uległ zmianie. Po dwóch miesiącach od uzyskania podwyżki Jolanta J. zaczęła korzystać z ciągle powtarzających się zwolnień lekarskich, a następnie z urlopu macierzyńskiego. Po ustaleniu tych faktów ZUS wydał decyzję, w której uznał za nieważne postanowienie aneksu zmieniającego treść umowy o pracę w zakresie wysokości wynagrodzenia i przyjął za podstawę wymiaru świadczeń kwotę 4000 zł. Jolanta J., nie zgadzając się z tym, złożyła odwołanie do sądu. Ten jednak oddalił jej odwołanie, uznając, że decyzja ZUS jest prawidłowa, gdyż nadmierne podwyższenie wynagrodzenia Jolanty J. było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i miało na celu osiągnięcie nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych.[/ramka]

[i]Autor jest sędzią w Sądzie Okręgowym w Kielcach[/i]