- ustalenie zakresu uprawnień jednostki, a w przypadku gdy jednostka nie ma prawa do danych dóbr intelektualnych formalne nabycie przez instytut praw poprzez odpowiednie czynności prawne;
- opracowanie biznesplanu planowanego przedsięwzięcia uwzględniającego źródła finansowania, ewentualnego partnera i jego wkład,
- wycena dóbr intelektualnych, proces opisany powyżej powinien być prowadzony równolegle; wycena pozwoli na określenie, od kogo wymagana jest zgoda na założenie spółki;
- przygotowanie odpowiedniej dokumentacji prawnej: projektu umowy spółki, umów udziałowców, umowy licencji, umowy sprzedaży itp.;
- uzyskanie wszystkich wymaganych prawem zgód: jeśli wartość transakcji przewyższa równowartość 50 tys. euro, to w przypadku instytutów PAN zgody prezesa i Prezydium PAN, zgodę ministra skarbu i ministra właściwego do spraw nauki;
- podpisanie umowy spółki wraz z wyborem organów spółki, ewentualnie sprzedaż bądź udzielenie licencji;
- w przypadku spółek rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym;
- rozpoczęcie działalności spółki.
Koncepcja przedsięwzięcia
Trzeba pamiętać, że jednostka najpierw musi mieć prawa do wyników prac badawczych i rozwojowych, aby następnie mogła je komercjalizować. Dlatego sugeruje się jak najlepsze zadbanie o te prawa w szczególności w regulacjach wewnętrznych jednostki i na podstawie odpowiednich umów.
Jeśli tylko istnieje jakaś wątpliwość ,należy przeprowadzić odpowiednie badanie prawne, które wyjaśni, do kogo prawa należą. W przypadku, gdy okaże się, że prawa należą do twórcy, wówczas jednostka może na podstawie odpowiednich umów porozumieć się z twórcą-naukowcem. Naukowcy zazwyczaj zainteresowani są komercjalizacją, gdyż chcą przełożyć swoją pracę na konkretną wartość rynkową i dysponować jednocześnie zapleczem i potencjałem jednostki.
Czasami jednak twórcy tracą dystans i pojawiają się istotne rozbieżności pomiędzy wartością utworu przedstawionego przez twórcę i zaproponowaną przez jednostkę. Wówczas można dokonać zewnętrznej wyceny utworu i to może być jakimś początkiem negocjacji. Po przeprowadzonym wewnętrznym audycie, do jakiego know-how oraz wyników prac jednostka ma prawo lub może to prawo pozyskać, należy odpowiedzieć sobie na pytanie, co z tych dóbr intelektualnych nadaje się do komercjalizacji i które z nich chcemy skomercjalizować.
Trzeba opracować całą koncepcję przedsięwzięcia, wycenić dobra intelektualne, określić, jaki cel chcemy osiągnąć, jaką strukturę udziałową będzie miała spółka. Należy zastanowić się nad organizacją przedsiębiorstwa oraz sposobem finansowania działalności spółki, nie tylko w momencie powstania, ale później w trakcie prowadzenia działalności, na czym spółka będzie zarabiała komercyjnie. Po prostu trzeba opracować plan i koncepcję przedsięwzięcia – biznesplan. Często w opracowywaniu przedsięwzięcia może pomóc partner zewnętrzny, który posiada rozeznanie biznesowe i doświadczenie w danej branży.
W nowej perspektywie finansowej na lata 2014–2012 przedsiębiorcy powinni bliżej zacząć współpracować z nauką i połączenie wzajemnych kompetencji niewątpliwie zaowocuje konkretnymi korzyściami finansowymi dla obydwu stron i przy okazji większym rozwojem nauki i innowacyjności.Marzena
Marzena Baurska radca prawny, BSS Kancelaria Baurska Senkowska Szczęsna
Komentuje Baurska radca prawny, BSS Kancelaria Baurska Senkowska Szczęsna
Wobec zmieniających się warunków funkcjonowania nauki oraz stawianych jej oczekiwań w szczególności w zakresie komercjalizacji badań naukowych, a także ze względu na wzrastającą konkurencję międzynarodową w obszarze badań naukowych, konieczne są decyzje o dokonaniu zmian w strukturze i sposobie funkcjonowania jednostek naukowych: uczelni, instytutów badawczych i instytutów naukowych PAN, a w szczególności w sposobie finansowania ich działalności i możliwości rynkowego wykorzystania zgromadzonego potencjału.
Również przewidywany udział środków przeznaczonych na naukę ze środków UE w perspektywie finansowej 2014–2020 w stosunku do analogicznego okresu 2007–2013 wskazuje, że będziemy mieli do czynienia ze znaczącym wzrostem nakładów w obszarze wspierania badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji.
W nowej perspektywie finansowej większy nacisk zostanie położony bowiem na działania wspierające rozwój innowacyjności, edukacji i cyfryzacji, mniejszy zaś na działania, które dotychczas miały charakter priorytetowy, czyli nadrabianie zaległości infrastrukturalnych.
Jak wynika z dotychczasowych zapowiedzi, podstawowym celem programowania finansowego na lata 2014–2020 powinno być stworzenie korzystnych warunków dla wzrostu popytu na wyniki badań naukowych, zwiększenie stopnia komercjalizacji badań naukowych, zapewnienie wykwalifikowanych kadr dla sektora B+R oraz zwiększenie wykorzystania rozwiązań innowacyjnych.
