Świadectwo pracy wydajesz na potwierdzenie zatrudnienia

Ten dokument zaświadczy, że dana osoba pracowała w firmie. Z niego też nowy pracodawca wyczyta pewne informacje, które będą mu potrzebne np. do udzielenia urlopu wypoczynkowego we właściwym wymiarze. Czy jest termin na wydanie świadectwa? Co w nim zamieścić?

[srodtytul]Ważne rozporządzenie[/srodtytul]

Zgodnie z kodeksem pracy pracodawca jest zobowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy niezwłocznie w momencie ustania stosunku pracy, czyli jego rozwiązania lub wygaśnięcia. Mówi o tym art. 97 § 1 k.p.

Natomiast bliższe informacje związane z wydaniem tego dokumentu znajdziemy w [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=9997CBC803F4EF21A949CAF9636358C2?id=73959]rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (DzU nr 60, poz. 282 ze zm.)[/link]. Regulacja ta zawiera także wzór świadectwa pracy wraz ze sposobem jego wypełniania. Czy o wydanie świadectwa odchodzący z firmy podwładny musi prosić? Co do zasady nie.

[b]Pracownik nie musi składać wniosku o wydanie świadectwa pracy, bowiem obowiązek ten powstaje z mocy prawa.[/b] W jednym tylko przypadku wydanie dokumentu uzależnione jest od wniosku pracownika. Dzieje się tak w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę z pracownikiem, z którym dotychczasowy pracodawca nawiązuje kolejną umowę o pracę bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej.

[ramka][b]Przykład[/b]

Po rozwiązaniu umowy na okres próbny firma nawiązuje z pracownikiem angaż terminowy. Po rozwiązaniu umowy na czas określony podwładny zawiera z tym samym pracodawcą kolejną taką umowę. W takich sytuacjach wydanie świadectwa pracy następuje tylko na żądanie pracownika.[/ramka]

Pracownik powinien zgłosić pracodawcy żądanie wydania świadectwa pracy najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym następuje rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy.

[srodtytul]Bez warunków[/srodtytul]

Wydania świadectwa pracy pracodawca nie może uzależnić od spełnienia jakichkolwiek warunków, a tym bardziej od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą (np. rozliczenia delegacji służbowej, zwrotu pożyczki udzielonej z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, oddania telefonu komórkowego czy laptopa). Takie działanie jest traktowane jako niewydanie świadectwa pracy.

[ramka][b]Przykład[/b]

Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem nastąpi 31 sierpnia.

Zatrudniony do tego dnia nie będzie w stanie spłacić pożyczki zaciągniętej na cele mieszkaniowe z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Pracodawca musi wydać pracownikowi świadectwo pracy, a fakt niespłacenia pożyczki w żaden sposób nie wpływa na ten obowiązek.[/ramka]

[srodtytul]Nie trzeba osobiście[/srodtytul]

Pracownik może umocować inną osobę do odbioru świadectwa pracy. Takie upoważnienie musi mieć formę pisemną. A pracodawca będzie musiał wydać świadectwo pracy osobie tak wskazanej przez pracownika. Jeżeli wydanie świadectwa w ostatnim dniu trwania stosunku pracy nie jest możliwe, bo np. pracownik jest nieobecny w pracy z powodu choroby albo osoba upoważniona nie zgłosiła się po odbiór świadectwa pracy, wtedy pracodawca, nie później niż w ciągu siedmiu dni od dnia ustania stosunku pracy, przesyła świadectwo pracownikowi lub upoważnionej osobie za pośrednictwem poczty. Wolno mu też doręczyć je w inny sposób, np. poprzez kuriera.

A co, jeżeli szef wysłał świadectwo pracy pod adres wskazany przez pracownika, a pracownik zmienił miejsce zamieszkania, nie zawiadamiając o tym pracodawcy? – pyta czytelnik. W takich sytuacjach świadectwo pracy uznaje się za doręczone, natomiast sam dokument pozostawia się w aktach osobowych pracownika z odpowiednią adnotacją, np. świadectwo pracy nie zostało doręczone pracownikowi ze względu na zmianę jego miejsca zamieszkania, o której nie poinformował pracodawcy.

[srodtytul]Kara za brak[/srodtytul]

Co, gdy przedsiębiorca nie wyda świadectwa? Grozi mu kara. I to podwójna. Po pierwsze na pracodawcę może zostać nałożona grzywna za wykroczenie. Po drugie musi liczyć się z wypłatą odszkodowania. Zgodnie bowiem z art. 282 § 1 pkt 3 k.p. pracodawca, który wbrew obowiązkowi nie wydaje pracownikowi świadectwa pracy, popełnia wykroczenie i podlega karze grzywny od 1 tys. do 30 tys. zł. Natomiast na gruncie art. 99 k.p. pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

[srodtytul]Po co to wszystko[/srodtytul]

Świadectwo pracy ma charakter ściśle informacyjny. Dane w nim zawarte mają tylko wpływ na ukształtowanie sytuacji prawnej pracownika w nowym miejscu pracy oraz nabycie uprawnień pracowniczych u kolejnego pracodawcy i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. W związku z tym w świadectwie pracy nie można podać żadnych innych informacji poza wskazanymi w przepisach prawa. Szczegółową treść świadectwa określa art. 97 § 2 k.p. oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie treści świadectwa pracy. Niedopuszczalne jest zamieszczanie w świadectwie pracy jakichkolwiek elementów ocennych pracownika. Nawet wtedy, gdy dotyczą one jego pracy.

[ramka][b]Przykład[/b]

W treści świadectwa pracy w części dotyczącej informacji uzupełniających pracodawca, chcąc szczególnie docenić pracownika, zawarł ocenę. W okresie zatrudnienia pracownik wzorowo wypełniał swoje obowiązki. Wykonywał pracę sumiennie i starannie, stale podnosząc swoją wydajność oraz jakość wykonywanej pracy.

Takie działanie, choć z pewnością korzystne dla pracownika, nie jest dozwolone.[/ramka]

[srodtytul]Czasem sprostowanie[/srodtytul]

Pracownikowi przysługuje prawo domagania się sprostowania świadectwa pracy. Ma on możliwość żądania zmiany jego treści w związku z niezgodnością z przepisami prawa pracy.[b] Jeżeli pracodawca zamieścił informacje nieprawdziwe, niepełne lub nieprzewidziane przepisami prawa (zbędne), pracownik ma prawo w ciągu siedmiu dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie świadectwa. [/b]

Pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie o negatywnym wyniku rozpatrzenia wniosku o sprostowanie świadectwa pracy w ciągu siedmiu dni od dnia otrzymania tego wniosku. Wtedy podwładny może się odwołać do sądu pracy. Natomiast w razie uwzględnienia wniosku, wydaje pracownikowi w tym terminie nowe świadectwo pracy.