Tak. Obowiązek przestrzegania przepisów o bezpieczeństwie w zakładzie pracy wynika zarówno z przepisów prawa pracy, jak i z przepisów prawa cywilnego przewidujących odpowiedzialność cywilnoprawną za szkody wyrządzone w związku z ruchem przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, że to przedsiębiorca prowadzący zakład pracy ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Fakt przeprowadzania kontroli przez różne inspekcje nie może w żaden sposób uchybiać stosowanym w zakładzie pracy zasadom bezpieczeństwa pracy. Co więcej, ponieważ jedną z funkcji inspektorów pracy jest badanie stanu stosowania i przestrzegania zasad bezpieczeństwa pracy, nakłada to na nich powinność stosowania się do tych zasad. Przepisy prawa pracy nakazują również pracodawcy zapewnić inspektorowi środki ochrony, jeśli są niezbędne ze względu na bezpieczeństwo wykonywania czynności kontrolnych.
[b]Kiedy inspektor nie musi mieć upoważnienia do przeprowadzenia kontroli?[/b]
Zgodnie z ogólnymi zasadami regulującymi procesy kontroli u przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli działalności przedsiębiorcy. Jednak istnieje możliwość przeprowadzenia kontroli jedynie po okazaniu legitymacji, gdy zezwalają na to przepisy szczególne. Przepisem takim jest ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, która w art. 24 ust. 5 zezwala na niezwłoczne podjęcie kontroli u przedsiębiorcy, jeżeli okoliczności faktycznie to uzasadniają. Chodzić tu może o przypadki szczególne, takie jak np. zagrożenie zdrowia lub życia pracowników czy inne podobne zdarzenia. W tej sytuacji kontrolowanemu należy niezwłocznie doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli (nie później jednak niż w terminie siedmiu dni od dnia podjęcia kontroli).
[b]Czy pracodawca zawsze zna nazwisko pracownika, który udzielał informacji podczas kontroli?[/b]
Nie. Przepisy przewidują możliwość utajnienia danych osobowych pracowników udzielających informacji inspektorom, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że udzielenie informacji w sprawach objętych kontrolą mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji. W takim przypadku inspektor pracy może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości tego pracownika, w tym jego danych osobowych. W konsekwencji w razie wydania postanowienia dane osobowe oraz okoliczności ujawnione przez pracownika pozostają wyłącznie do wiadomości inspektora pracy. Protokół przesłuchania pracownika wolno udostępniać pracodawcy tylko w sposób uniemożliwiający ujawnienie danych osobowych pracownika.[/ramka]
[ramka][b]GPP>uwaga [/b]
Gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia innych przepisów prawa, inspektor powiadamia o tym odpowiednie instytucje, a w szczególności:
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – o naruszeniu przepisów w zakresie ubezpieczeń społecznych,
- urząd kontroli skarbowej – o naruszeniu przepisów prawa podatkowego,
- policję lub Straż Graniczną – o naruszeniu przepisów o cudzoziemcach.[/ramka]
[ramka][b]GPP>uwaga [/b]
Inspektor pracy jest upoważniony do swobodnego poruszania się po terenie kontrolowanego przedsiębiorcy bez obowiązku uzyskiwania przepustki. Jest też zwolniony od rewizji osobistej, nawet gdy przewiduje ją wewnętrzny regulamin kontrolowanego.[/ramka]
[ramka][b]Gdy szef się nie zgadza[/b]
Od nakazu inspektora pracy pracodawca może się odwołać:
- najpierw podpisuje protokół pokontrolny i przyjmuje wydany nakaz, ma też prawo zgłosić zastrzeżenia do protokołu,
- przed odwołaniem powinien przemyśleć dokładnie jego treść, przeanalizować zawartość nakazu sformułowanego w decyzji wydanej przez inspektora,
- potem wnosi o zmianę lub uchylenie decyzji,
- musi pamiętać o terminach – ma 14 dni na odwołanie; termin ten liczy się od chwili otrzymania nakazu.[/ramka]
