Jak założyć firmę w Portugalii

Decydując się na założenie firmy w Portugalii, wystarczy się udać do Centrum Formalności Przedsiębiorstw (CFE). Składa się tam podanie o dopuszczenie używania zaproponowanej nazwy i wydanie karty identyfikacyjnej osoby prawnej. Kolejne kroki to:

- spisanie aktu notarialnego,

- zadeklarowanie rozpoczęcia działalności w urzędzie podatkowym,

- wpis do Rejestru Handlowego,

- publikacja w Dzienniku Rządowym,

- wpis do Krajowego Rejestru Osób Prawnych,

- rejestracja w zakładzie ubezpieczeń społecznych,

- złożenie podania do Kartoteki Handlowej lub Przemysłowej (w ciągu 30 dni od otwarcia firmy).

Najczęściej stosowaną formą prawną, przede wszystkim przez małe i średnie przedsiębiorstwa, jest spółka z o.o. (sociadade por quotas). Jej minimalny kapitał założycielski to 5 tys. euro. Jest on podzielony na udziały nie mniejsze niż 100 euro każdy. Spółka odpowiada za długi tylko własnym majątkiem. Na jej nazwę składają się nazwiska niektórych bądź wszystkich wspólników.

Dużym zainteresowaniem cieszy się też jednoosobowa spółka z o.o. (sociedade unipessoal por quotas) tworzona przez osobę fizyczną lub prawną. Również jej minimalny kapitał to 5 tys. euro. Musi być wniesiony w formie pieniężnej. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki jest ograniczona do wysokości jej kapitału.

- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

- jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

- spółka akcyjna

- spółka komandytowa¦ spółka w imieniu zbiorowym

- jednoosobowy przedsiębiorca (osoba fizyczna)

Większe przedsięwzięcia wymagają założenia spółki akcyjnej (sociedade por anónima). Na jej kapitał - co najmniej 50 tys. euro, przy czym nie może to być aport rzeczowy - składają się akcje mające taką samą wartość nominalną - nie mniej niż 0,001 euro. Nazwa spółki to imię lub firma jednego lub kilku wspólników albo nazwa własna - zawsze z dopiskiem "SA". Spółkę tę musi utworzyć minimum pięciu wspólników, z których każdy odpowiada za jej zobowiązania jedynie do kwoty odpowiadającej wartości swoich akcji.

Spółka komandytowa (sociedade em comandita) charakteryzuje się tym, że każdy wspólnik odpowiada wyłącznie za swój wkład. Powinno ich być co najmniej pięciu. Na nazwę spółki składają się: firma jednego ze wspólników i dopisek "comandita". Istnieją dwa rodzaje spółek komandytowych: akcyjna (jej kapitał ma formę akcji) i zwykła (kapitał ma inną formę niż akcje).

Podobnie zorganizowana jest spółka w imieniu zbiorowym (sociedade em nome colectivo). Różnica polega tylko na tym, że udziały (inaczej niż w spółce komandytowej) mogą mieć również formę aportu rzeczowego. Nie wchodzi on jednak do kapitału spółki. Jej nazwa musi wskazywać, że istnieją inni wspólnicy niż wymienieni z nazwiska w nazwie przedsiębiorstwa.

Działający w Portugalii przedsiębiorcy muszą odprowadzać do tamtejszego fiskusa następujące rodzaje podatków: VAT, akcyzę, dochodowy od osób prawnych oraz fizycznych, od nieruchomości. Do tego dochodzą składki na ubezpieczenie społeczne.

Stawka portugalskiego VAT jest atrakcyjna dla polskich przedsiębiorców, bo o kilka procent niższa od obowiązującej w naszym kraju. Podstawowa wynosi 17 proc. Stawki obniżone to: 12 proc. - m.in. dla produktów żywnościowych, usług hotelowych, 5 proc. - np. dla podstawowych produktów żywnościowych, wina, farmaceutyków, towarów drukowanych, transportu pasażerskiego, a częściowo także dla działalności budowlanej i renowacyjnej. Występuje również stawka zerowa - dla tzw. transportu handlowego czy eksportu.

Jeszcze korzystniejsze stawki obowiązują na portugalskich wyspach: Maderze i Azorach. Podstawowa wynosi 12 proc.

Podatek akcyzowy trzeba płacić w Portugalii od produkcji i sprzedaży: wyrobów alkoholowych, tytoniowych oraz paliwa. Stawki zależą od ich rodzaju, składu i ilości.

Płatnikami podatku dochodowego od osób prawnych w Portugalii są zarówno prywatne przedsiębiorstwa, jak i podmioty prawa publicznego. Istotne jest tylko to, żeby miały w tym kraju siedzibę lub faktyczny zarząd. Stawki podatkowe są różne. Podmioty zarejestrowane jako firmy portugalskie nieprowadzące działalności produkcyjnej, handlowej lub rolniczej objęte są stawką 20 proc. Firmy zagraniczne nieposiadające stałej siedziby w Portugalii podlegają stawce 25 proc., a pozostałe - 30 proc., z tym że rada miejska terenu, na którym działają, może ją podnieść - maksymalnie do 33,2 proc.

Szczególnie interesujący jest przepis redukujący do 20 proc. stawkę podatku dochodowego dla firm dopiero rozpoczynających działalność. Obowiązuje ona przez pierwsze pięć lat. Preferencyjnie traktowane są też najmniejsze przedsiębiorstwa, które płacą 15 proc. podatku. Ze szczególnych przywilejów korzystają również młodzi biznesmeni. Jeśli mają od 18 do 35 lat, a firmę założyli po 1 stycznia 1999 r., są w ogóle zwolnieni z podatku do czasu ukończenia przez właściciela owego wieku granicznego.

Dotyczy on osób prowadzących biznes jako jednoosobowi przedsiębiorcy, czyli tzw. samozatrudnienia. Stawki podatkowe są progresywne i rosną wraz ze wzrostem dochodów. Każda zmiana ich wysokości wymaga zgłoszenia do urzędu skarbowego składanego na specjalnym formularzu - 1439 INCM.

W wypadku podatku dochodowego istotną rolę odgrywa polsko-portugalska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z 9 maja 1995 r. (Dz.u. z 1998 r. nr 48, poz. 304). Przewiduje ona tzw. metodę wyłączenia z progresją, co oznacza, że osoby osiągające dochody w Portugalii nie muszą ich już rozliczać w Polsce. Jedynie kiedy uzyskują jakieś zarobki także w naszym kraju, mają obowiązek dodać do nich, przeliczone na złote, dochody portugalskie i na tej podstawie ustalić stawkę polskiego PIT. Do naszego fiskusa odprowadzają wówczas odpowiednio 19, 30 lub 40 proc. dochodów, ale tylko tych pochodzących z Polski. Zarobki portugalskie nie są brane pod uwagę.

Podatek od nieruchomości obciąża wszelkie budynki (zarówno mieszkalne, jak i wykorzystywane do działalności gospodarczej) oraz ziemię. Płacony jest raz na rok i doliczany do czynszu. Stawki wynoszą 0,8 proc. wartości nieruchomości na terenach rolniczych i od 0,7 proc. do 1,3 proc. (w zależności od miejsca położenia ) wartości nieruchomości położonych w miastach.

Stawka ubezpieczeniowa płacona w Portugalii dzielona jest między pracodawcę i pracownika. Pierwszy musi odprowadzić do ubezpieczyciela 23,75 proc. zarobków pracownika. Natomiast od pensji pracownika potrącane jest z tytułu ubezpieczenia społecznego 11 proc.

Portugalskie przepisy nie przewidują żadnych obostrzeń, jeśli chodzi o nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców, także wtedy, gdy w grę wchodzi ziemia rolna. Żeby kupić nieruchomość w Portugalii, wystarczy okazać:

- paszport lub dowód osobisty,

- portugalski numer NIP,

- dokument potwierdzający, że dana nieruchomość faktycznie jest własnością sprzedającego.