- podstawa wynagrodzenia: 1440 zł + 1920 zł = 3360 zł
- stawka za godzinę pracy: 3360 zł : (126 godzin + 162 godzin) = 11,67 zł
- 11,67 zł x 24 godziny = 280,08 zł
Przykład 3
Pani Krystyna zarabia 11 zł za godzinę pracy i ma premię regulaminową. Przed dwutygodniowym urlopem w maju nie pracowała ani dnia. Od początku roku była na zwolnieniu lekarskim i otrzymywała zasiłek chorobowy, którego nie wlicza się do podstawy wynagrodzenia urlopowego. Zatem do obliczenia jej pensji za urlop przyjmujemy wynagrodzenie wypłacone w październiku, listopadzie i grudniu ubiegłego roku. Łącznie w tym okresie otrzymała 6740 zł, a przepracowała 488 godz. Za dwa tygodnie urlopu (10 dni roboczych x 8 godzin = 80 godz.) pracodawca powinien jej wypłacić wynagrodzenie urlopowe, obliczone w następujący sposób:
- podstawa wynagrodzenia: 6740 zł
- stawka za godzinę pracy: 6740 zł : 488 godz. = 13,81 zł
- wynagrodzenie urlopowe: 13,81 zł x 80 godz. = 1104,80 zł
To częsta sytuacja: pracownik rozpoczyna urlop w jednym miesiącu, a kończy w następnym. Co wtedy z jego wynagrodzeniem urlopowym? Gdy jest wynagradzany według stałych składników, pracodawca nic nie przelicza. Wypłaca za każdy miesięcy tyle, ile zatrudniony otrzymałby, gdyby przepracował faktycznie oba miesiące. Jeśli wynagrodzenie pracownika składa się ze zmiennych składników, podstawę wynagrodzenia urlopowego oblicza tylko raz. Żaden z przepisów rozporządzenia urlopowego nie wymaga bowiem osobnego liczenia podstawy dla każdego z miesięcy, na przełomie których pracownik przebywa na urlopie. Stąd dla urlopu rozpoczętego w jednym miesiącu a kontynuowanego w następnym tylko raz ustala się podstawę wynagrodzenia urlopowego.
Przykład 4
Pani Anna otrzymuje miesięcznie 1700 zł wynagrodzenia stałego i prowizję od utargu, która w lutym wyniosła 240 zł, w marcu 290 zł, w kwietniu - 310 zł. W maju pani Anna wybiera się na trzydniowy urlop (24 godziny), a do pracy wróci 5 czerwca. W czerwcu będzie dwa dni na urlopie (16 godz.). W takim razie za każdy z tych miesięcy pracodawca powinien jej wypłacić 1700 zł pensji podstawowej, a ponadto wynagrodzenie urlopowe ze składników zmiennych, tj.
- za maj: (240 zł + 290 zł + 310 zł) : (160 godz. + 176 godz. + 160 godz.) = 1,69 zł x 24 godz. = 40,56 zł
- za czerwiec: 1,69 zł x 16 godz. = 27,04 zł
Firma musi przeliczyć podstawę wynagrodzenia urlopowego, jeśli dokonuje zmiany w składnikach wynagrodzenia uwzględnianych w tej podstawie (likwiduje niektóre lub wprowadza nowe) przed miesiącem wykorzystywania urlopu przez pracownika lub w jego trakcie. Jest do tego również zobowiązana, gdy zmienia ich wysokość w okresie, z którego ustala podstawę (§ 10 rozporządzenia urlopowego). Dotyczy to oczywiście składników zmiennych, bo stałe są wypłacane za miesiąc, w którym pracownik korzysta z urlopu, w normalnej wysokości, bez przeliczania. I co ważne, każda zmiana składnika lub jego wysokości musi być uwzględniona w podstawie od początku okresu obliczeniowego, czyli trzech lub 12 miesięcy poprzedzających miesiąc wykorzystywania urlopu, a nie od faktycznego jej wprowadzenia.
Przykład 5
Pan Jan do końca lutego otrzymywał stałe wynagrodzenie 13 zł za godzinę oraz premię regulaminową w wysokości 10 proc. Za luty dostał łącznie 2288 zł. Od 1 marca pracodawca zwiększył stawkę godzinową do 14 zł za godzinę, ale obniżył jednocześnie wysokość premii do sześciu procent. Wskutek tego w marcu pan Jan zarobił 2611,84 zł, w kwietniu 2374,40 zł. Pod koniec maja pan Jan wybiera się na tygodniowy urlop (pięć dni roboczych, czyli 40 godz.). Jego wynagrodzenie urlopowe powinno zostać obliczone w następujący sposób:
- przeliczenie wynagrodzenia za luty ze względu na zmianę wysokości składników wynagrodzenia: 160 godz. x 14 zł = 2240 zł; 2240 zł x 6 proc. = 134,40 zł; 2240 zł + 134,40 zł = 2374,40 zł,
- podstawa wynagrodzenia urlopowego: 2374,40 zł + 2611,84 zł + 2374,40 zł = 7360,64 zł,
- stawka za godzinę pracy: 7360,64 zł : (160 godz. + 176 godz. + 160 godz.) = 14,84 zł,
- wynagrodzenie urlopowe: 14,84 zł x 40 godz. = 593,60 zł.
Podstawę wynagrodzenia urlopowego ustala się jednakowo dla wszystkich nauczycieli podlegających przepisom Karty nauczyciela.
Ale wynagrodzenie za dzień urlopu liczy się inaczej dla tych, którzy są zatrudnieni w placówkach feryjnych (z przewidzianymi feriami zimowymi i letnimi), i inaczej dla pracujących w placówkach nieferyjnych.
Dlatego wyliczymy wynagrodzenie dla pani Bożeny w dwóch wariantach: w pierwszym zakładając, że jest zatrudniona w wymiarze 18/18 godzin w liceum publicznym, w drugim - że pracuje w schronisku dla nieletnich w wymiarze 24/24 godzin. Otrzymuje miesięcznie: 2300 zł pensji zasadniczej, 60 zł dodatku funkcyjnego za sprawowanie funkcji wychowawcy klasy (ten dodatek nie będzie uwzględniany przy pracy w schronisku),92 zł dodatku motywacyjnego (4 proc. wynagrodzenia zasadniczego) i 276 zł dodatku stażowego (12 proc. wynagrodzenia zasadniczego). W schronisku ma też prawo do dodatku za warunki pracy w wysokości 115 zł, czyli 5 proc. wynagrodzenia zasadniczego. Ponadto pani Bożena pracuje w godzinach ponadwymiarowych. We wrześniu poprzedniego roku przepracowała 20 takich godzin, w październiku 23, w listopadzie 18, w grudniu 20, w styczniu br. 21, w lutym 17, w marcu 22, w kwietniu - 19. W wariancie pracy w liceum obliczymy wynagrodzenie urlopowe za dwa tygodnie ferii w lutym, natomiast w wariancie drugim za dziesięć dni urlopu w maju.
Przepisy zawierają listy zamknięte zarówno składników uwzględnianych w podstawie wynagrodzenia urlopowego nauczycieli, jak i z niej wyłączanych (patrz tabela). Świadczą o tym sformułowania użyte w §1 rozporządzenia urlopowego nauczycieli: "uwzględnia się", "nie uwzględnia się". A to budzi wątpliwości, co robić w takim razie z dodatkiem wiejskim, mieszkaniowym, nagrodą jubileuszową czy trzynastką. Moim zdaniem, z uwagi na charakter tych świadczeń, należy je pomijać. Dodatki mieszkaniowy i wiejski są wypłacane przecież ze względu na miejsce zatrudnienia, a nagroda jubileuszowa i trzynastka mają charakter jednorazowych świadczeń, przy czym nagroda jest wypłacana co pięć lat począwszy od 20-letniego stażu pracy, a trzynastka raz w roku. Tymczasem składniki uwzględniane w podstawie wynagrodzenia urlopowego są ściśle związane z wykonywaniem pracy.
Składniki określone w stawkach miesięcznych w stałej wysokości oraz procentowo od tych stawek wliczamy do podstawy w wysokości należnej w miesiącu wykorzystywania urlopu. Ale uwaga! Gdy okres wykonywania zadań lub zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego jest krótszy niż rok szkolny, wysokość dodatku włączanego trzeba obliczyć. A robi się to:
- mnożąc stawkę tego dodatku przez liczbę miesięcy, w których nauczyciel wykonywał zadania lub zajęcia, a następnie
- dzieląc uzyskaną kwotę przez liczbę miesięcy roku szkolnego poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.Dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, odrębne wynagrodzenie za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze wykonywane w dniu wolnym od pracy oraz wynagrodzenie za pracę w święto ustalamy, dodając otrzymane wynagrodzenie w poszczególnych miesiącach roku szkolnego, a następnie dzieląc przez liczbę miesięcy roku szkolnego poprzedzających miesiąc nabycia lub wypłaty nagrody. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw wyliczamy, mnożąc przeciętną miesięczną liczbę godzin z miesięcy danego roku szkolnego poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a jeżeli okres zatrudnienia jest krótszy od roku szkolnego - z tego okresu, przez godzinową stawkę wynagrodzenia przysługującą w miesiącu wykorzystywania urlopu (§ 4 rozporządzenia urlopowego nauczycieli). I tę zasadę stosujemy zarówno do nauczycieli pracujących w placówkach feryjnych, jak i nieferyjnych.
W takim razie podstawa wynagrodzenia urlopowego, liczona wyłącznie od godzin ponadwymiarowych (pozostałe składniki wypłacamy w wysokości należnej w miesiącu wykorzystywania urlopu), wynosi:
- przeciętna miesięczna liczba godzin ponadwymiarowych (20 godzin + 23 godziny + 18 godzin +20 godzin + 21 godzin) : 5 miesięcy =20,4 godziny;
- godzinowa stawka wynagrodzenia: 2300 zł : 75 godzin = 30,67 zł; Te 75 godzin to miesięczna liczba godzin do przepracowania. Oblicza się ją mnożąc tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin nauczyciela przez 4,16, z zaokrągleniem do pełnych godzin w ten sposób, że czas zajęć do 0,5 godziny pomija się, a co najmniej 0,5 godziny liczy się za pełną godzinę (§ 2 ust. 2 rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy; DzU nr 22, poz. 181 ze zm.).
- średnie miesięczne wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe: 30,67 zł x 20,4 godz. = 625,67 zł.
- przeciętna miesięczna liczba godzin ponadwymiarowych (20 godzin + 23 godziny + 18 godzin +20 godzin + 21 godzin + 17 godzin + 22 godziny + 19 godzin) : 8 miesięcy = 20 godzin;
- godzinowa stawka wynagrodzenia: 2300 zł : 100 godzin = 23 zł; Te 100 godzin to miesięczna liczba godzin do przepracowania. Oblicza się ją podobnie jak w wariancie pierwszym.
- średnie miesięczne wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe: 23 zł x 20 godzin = 460 zł.
Aby obliczyć wynagrodzenie za dzień urlopu nauczyciela zatrudnionego w placówce feryjnej, podstawę wynagrodzenia dzielimy przez 30, a nauczyciela z placówki nieferyjnej przez 21. Wynagrodzenie za dzień urlopu pani Bożeny wynosi zatem:
- wariant 1 (praca w liceum): 625,67 zł :30 dni =20,86 zł
- wariant 2 (praca w schronisku): 460 zł : 21 dni = 21,90 zł
Do ustalenia wynagrodzenia za urlop wystarczy pomnożenie stawki wynagrodzenia za dzień urlopu przez liczbę dni urlopu, na którym był nauczyciel. Oznacza to, że pani Bożena powinna otrzymać:
- wariant 1 (praca w liceum): 20,86 zł x 10 dni = 208,60 zł (bierzemy pod uwagę dni robocze od poniedziałku do piątku)
- wariant 2 (praca w schronisku): 21,90 zł x 10 dni = 219 zł
Oprócz tych kwot w obu wariantach pani Bożena powinna dostać wszystkie przysługujące jej składniki wynagrodzenia w takiej wysokości, jakby normalnie przepracowała cały miesiąc.
1. Inna podstawa prawna
2. Osobne listy składników uwzględnianych i wyłączanych z podstawy wynagrodzenia urlopowego
3. Inny mechanizm obliczania wynagrodzenia: powszechnie ustala się stawkę za godzinę urlopu wypoczynkowego, a dla nauczycieli za dzień urlopu
