Zwolnienia podatkowe: Czy zrzeszenie sadowników zapłaci podatek od nieruchomości

Grupy producenckie to coraz bardziej popularna forma działania producentów rolnych. Mogą one działać w różnych formach prawnych, m.in. w formie spółki kapitałowej

W „Prawie i Praktyce" z 18 kwietnia pisaliśmy na temat problemów związanych z amortyzacją dotowanych środków trwałych patrz >D5, natomiast 19 kwietnia o transakcjach między podmiotami tworzącymi grupę patrz >D4. Kłopoty grup producenckich mogą dotyczyć także innych kwestii, np. rozliczania podatku od nieruchomości oraz finansowania działalności grupy.

Sporny przepis ustawy

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki i budowle zajęte przez grupę producentów rolnych wpisaną do rejestru tych grup, wykorzystywane wyłącznie na prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy lub w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (DzU nr 88, poz. 983 ze zm.), zgodnie z jej aktem założycielskim.

Przepis ten budzi spory interpretacyjne. Zdaniem Ministerstwa Finansów, zwolnienie dotyczy tylko grup producenckich działających jako grupa producentów rolnych, wpisana do rejestru grup na podstawie ustawy o grupach producentów rolnych przed 1 maja 2004 r.

Takie stanowisko zaprezentowano w piśmie z 19 maja 2010 r. (PL/LS/833/30/APQ/11/85, Biul. Skarb. 2011, nr 3, s. 27). Stwierdzono w nim, że „analiza przepisów ustawy o grupach producentów rolnych co do jej zakresu przedmiotowego prowadzi do wniosku, że nie są nią objęte grupy producentów owoców i warzyw utworzone po 1 maja 2004 r.". Tym samym, grupy działające na podstawie ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno, jako wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw bądź uznane organizacje producentów owoców i warzyw są zarejestrowane na podstawie art. 2b tej ustawy i nie mogą korzystać z przedmiotowego zwolnienia.

Naszym zdaniem wykładnia tego przepisu jest nieprawidłowa. Grupy producentów warzyw i owoców działają na podstawie de facto i de jure obu wymienionych ustaw. Jedynie wpis do rejestru dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy z 2003 r. Tym samym należy przyjąć, że zwolnienie dotyczy także grup producentów owoców i warzyw (a nie tylko grup producentów rolnych), a inna interpretacja jest niezgodna z konstytucją, gdyż zakłada nierówne traktowanie podatkowe tych samych podmiotów.

Stawkę można wynegocjować

Warto pamiętać, że rada gminy może różnicować wysokość stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu. Biorąc pod uwagę to, że grupy producenckie tworzą miejsca pracy w gminie i wpływają na wzrost wpływów z innych podatków, grupa może wpłynąć na decyzję polityczną rady gminy o obniżeniu stawek podatku np. dla budynków sortowniczych czy przechowalniczych.

Należy jednak pamiętać, że obniżenie stawek jest kwestią polityki gminy i wymaga podjęcia uchwały. Inicjatywę uchwałodawczą ma wiele podmiotów, lecz w każdej gminie są one zdefiniowane inaczej (mogą to być radni gminy, określona liczba jej mieszkańców, wójt). Niezależnie od tego, kto będzie wnosił pod głosowanie projekt uchwały, należy przygotować uzasadnienie ekonomiczne i finansowe takiego projektu. W tym uzasadnieniu należy wykazać, jakie będą korzyści społeczne obniżenia stawek podatku od nieruchomości.

Niedostateczna kapitalizacja

Niedostateczna kapitalizacja związana jest z finansowaniem działalności grupy. Przepisy o niedostatecznej kapitalizacji – jakkolwiek skomplikowane – można sprowadzić do ogólnej formuły, w myśl której odsetki od pożyczki udzielonej przez kwalifikowanego udziałowca nie są kosztem uzyskania przychodu dla grupy producenckiej.

Przepisy o niedostatecznej kapitalizacji mówią, że zakaz ukosztowienia odsetek stosuje się w sytuacji, gdy zadłużenie pożyczkobiorcy (grupy producenckiej) względem pożyczkodawcy (wspólnika) posiadającego co najmniej 25 proc. udziału w pożyczkobiorcy przekracza trzykrotność kapitału zakładowego pożyczkobiorcy.

Przykład